Wel blij, niet trots
Home
Wel blij, niet trots
Uitzonderlijk is de positie van de Nedersaksische taalenclave van het
Stellingwerfs binnen de provincie Fryslân. Daar zullen de inwoners wel
trots zijn op hun taal, was de vooronderstelling. Maar Piet Bult, die
landelijke bekendheid kreeg door binnen vijf jaar samen met co-auteur
Frank de Vries de hele Bijbel in het Stellingwerfs te vertalen, kan het
woordje trots maar met grote moeite in de mond nemen.
"Ik ben vaak geschokt door het gebruik van het woord trots, als we het
over onze streektalen hebben. Vijftig jaar geleden was streektaal heel
normaal. En de laatste tijd zijn we plotseling trots op onze
streektaal. Waarom eigenlijk? Moet of mag ik trots zijn als 'onze
jongens' Europees kampioen zijn geworden? Helaas, ik kan het niet. Ik
kan er hooguit blij om zijn maar niet meer dan dat! Nee, ik ben
helemaal niet trots op mijn glimmende bolide voor de deur. En zo ben ik
ook niet trots op mijn streektaal, want het zijn allebei
gebruiksvoorwerpen waar ik op z'n tijd gebruik van maak.
Trots zijn op je eigen streektaal houdt voor mij in dat je andere talen
uit je omgeving minderwaardig vindt Maar taal is voor mij allereerst
een communicatiemiddel en alleen al daarom niet iets om trots op te
zijn of om minderwaardig te vinden. Liever vervang ik het woordje trots
door 'blij'. Ja, ik ben blij als ik de taal van mijn moeder om me heen
hoor. Ik ben daar niet trots op. Ook van de prestatie om de hele Bijbel
in het Stellingwerfs te vertalen word ik blij. Het is voor mij niet
iets om trots op te zijn omdat ik er niet zoveel van mezelf aan heb
hoeven toevoegen. In mijn geval werd voldaan aan belangrijke
randvoorwaarden waardoor ik dit 'heidens' karwei heb kunnen klaren.
Van bijna alle streekeigen talen in Nederland hoor je vaak zeggen dat
de inwoners trots zijn op hun eigen taal en dat ze die vaak stellen
boven het Algemeen Nederlands. Voor het Nedersaksisch zou dat nog niet
eens ten onrechte zijn, omdat het veel ouder is dan het Nederlands.
Maar om welke redenen ik in hemelsnaam trots zou kunnen zijn op het
Stellingwerfs (Nedersaksisch), kan ik niet bedenken. Het is ook geen
prestatie. Trots zijn op een taal is voor mij iets emotioneels en
hopelijk een tijdelijk gevoel."
© Piet/er Bult, 2010