Riemersma over de Grunniger Biebel

Terug naar Artikelen
Wêrom nei Artikels
Weeromme naor Artikelen
Home


Riemersma over de Grunniger Biebel (25-10-2008)

In zijn kollum van 22/10 makket Trinus Riemersma hem nogal drok over de Grunneger biebel. Eindjebesluit roept hij de Grinslanner mannen (volgens bijbeltradisie geen froulju) op om toch vooral wat grutsker op hun taal te wezen. TR haelt wat foarbielden an en is het - fansels - niet helendal iens mit disse Grunneger vertaeling, altaast, zo lijkt het mij toe. Alles wat tsjin de muorre pisset (1 Samuel 25:22), hadde om mi'j in et Frysk wisse wel kund. In het Hollands, ABN zo u wilt kan dat evenwel niet, want Hollanners pisje niet, die plassen op z'n minst.

Muiken en nuimen zijn neffens TR woorden uit de oude deuze, en daor hadde hij nea earder fan heurd of lezen. In oons prachtige Stellingwarfske woordeboek - waorvan et laatste diel in 2004 uutbrocht is - tilt het ook op van de ooldedeuze woorden zoals bijgelijks het aendelbod in de bedstee of de veurliende an een wezeboom. Maar is dat slim? Natuurlik niet, ze staan mij altaast niet in de weg en dat ze voor de historie en dus voor latere opgravingen van woorden vastgelegd zijn is mooi mitgenomen.

Eerder is het misschien jammer dat er maar sunich aan moderne wurden instaat over zoiets als kompjuters, internet en sexmogelijkheden. Daar schort het in de Friese, en alderdeegst in de Nederlandske wurdboeken ook wel es een beetje aan, ben ik bang. Een werkstuk als dit wat over meerdere generasies is verlopen vraagt natuurlik ok om deze perblemen in de doeltaal. Minsken van veertig jaor geleden praatten nu eenmaal een andere taal dan de minsken van vandaag-de-dag. Een nieuwe kompjoeter is al gedateerd als die uit de doos is; een woordenboek is al achterhaald as et leste woord geschreven is.

Lao'we et dan maar niet doen, zol onze Stellingwarfse taelpliesie wel zeggen, maar wat skiten we daar mee op? TR wet as geen ander alles over beeldspraoke, en de Bibel staot daar dan ok bol van. Kloften folk gaat faeks tweemaal op een zondag naar de sjoele om uitleg te kriegen in die beeldspraak. Voor wie dat wil, een fien tiedverdrijf. Een vertaling - van wat dan ok - moet gewoon goed, of op zijn minst zo goed mogelijk zijn, maar it badskip in de Biebel is ons faeks wel dudelik en dan zijn de presies bruikte woorden neffens mij toch enigszins ondergeschikt. Wetenskippers zullen hele fiene definisies kunnen vormeleren over wat een wereldtaal, een gewone taal of een streektaal eins is, maar is et wier fan bilang? De literatuur tilt de taal op, seit TR en inderdaod dat daenken een protte schrievers vaeke, mar neffens mij gaat het wezenlijke nog steeds om de bosschop en niet om de deuze. What's in a name? Et is nog mar kortleden dat we allemaole Engels mossen leren. Over honderd jaor praoten ze hier lichtkans allemaal Chinees. We hoeven om mij trouwens helemaal niet grutsk te wezen op onszelfs en ús tael, laot et maar gewoon vanzelfsprekend wezen hoe mal aj't opzeggen. Dat mag - hier altaast - gewoon, en veural in een kollum.

PB, 25-10-2008