Naor Dagboekien

Veurige weke Ankem weke

Weke 51 (13/12-19/12.2004):

Zundag (19/12):
Vandemorgen thuus eerst even drok an ’t wark west en middags weer naor een mooi plakkien op de Veluwe. Daor hewwe middags meer as vuufduzend (!) veurspellings maekt en ‘pland’. Nao et dikke-eten daore wa’k nog krek (weer) veur middernaachs weer thuus. Dat et blift vandaege bi’j dit kotte stokkien.

Zaoterdag (18/12):
Vandaege overdag hewwe aorig an ’t hooltsnuuien en an ’t oprumen west.
Vanaovend hawwe oonze beroemde kulurele Kastaovend van Ni’jberkoop in de aachterzael van oons plaetselike dörpskefé. De aovend was ogeniseerd deur de zangveriening en de aktiviteitenkemessie. Mien bi’jdrege veur de pauze was et veurdregen van dit stokkien:


De laeste dag van ‘t begin.

An et aende van disse wereld doe alle netuur deur de meenske in kultuur ommezet was, doe alle hope vervongen was deur volkomen beheersbere feiten, ja, doe alles klopte, mar zonder hatte; doe d'r nog een betien ruumte en locht was, mar gieniene daor nog om verlegen zat; doe d'r nog wel letters weren en woorden mar niks meer om nog es over te praoten, doe d’r gien gezang, gien ni'js meer was, en we nargens nog een bosschop an hadden; doe d'r dan wel niet meer vochten wodde mar dat was inkeld en allienig omreden d’r veur niks en gieniene nog wat te vechten vul, nog veur gien meenske, nog om gien boom, o ja, op die iéne nao...

Doe zee de laeste man van zesmiljoen tegen de vrouw van liekeduur: now biwwe alliénig en hebben we alles, alle ruumte en alle tied veur oonszels. Hi'j nuumde himzels Adam, man van de hiele eerde. Zi'j leut heur Eva numen, moeke van gelokkig gieniene meer, gien kiend om nog veur te leven. Doe zee de man tegen zien vrouw: allienig ieje en ikke bin nog over en we bin ofstemd op een leven zonder aende, wi'j hebben now tegere et ieuwige leven, gien alderhoogste zoas een god of een meenske staot oons nog in de weg. D'r is nog mar ién geveer: dat iene van oons bi'j de boom van et leven komt en van de laeste appel et.

Ze goelden niet meer, ze lachten niet meer, ze konstatteerden inkeld nog mar feiten en gongen uut verveling ok nog wel es een posien mit ’n beidend op bedde. D'r was trouwes tussen de laeste man en de laeste vrouw gien liefde meer, mar inkeld nog verstaand in 't spul, daorom vullen ze vaeks in een berisseneerde mar koolde slaop.

Mar midden in de laeste naacht kwam et laeste dier naor heur bedde toe kreupen en siste, mit in zien stemme et laeste betien gevuul: Adam, wor wakker en eet van de boom, want de laeste appel stilt je döst om de alderhoogste god te wezen. En de vrouw die naost je ligt zweeft slaopende weeromme as een verleuren ribbe in je lief. Adam, kom toch overaende, om man van warkelik àlles te wezen.

En de laeste man dee wat et laeste dier in de laeste naachs van de laeste dag tegen him zee en hi'j beet in de laeste appel van de laeste boom op disse eerde. Doe klonk de stemme van de ieuwenlaank vergeten echte alderhoogste: Adam, waor bi'j toch? Adam, wat doej' toch? En Adam leut van schrik de appel valen en wol him verschoelen mar d'r was gien boom of struke meer om nog aachter weg te kroepen, alderdeegst gien blad om veur zien mond te holen. En de alderhoogste zee: now het et genoeg west! Ik begin hielendal opni'j. Et laeste zal daorom et eerste wezen. Doe blaosde hi'j levensaosem in die laeste, anvreten appel. En doe de meenske nog veur de dood op de vlocht wol, wodde hi'j overvalen deur et leven dat uut die laeste appel begon te stromen.

En as een vlammend zwaord snee et inzicht deur zien geweten. Doe keerde hi'j him omme, beug him naor de ni'je eerde en staemelde in traonen: mag ik, de alderlaeste, die alle leven hier kepot maekt hebbe, now toch de eerste wezen die altied in vrede leven zal, tegere mit een hiele protte aanderen? En de alderhoogste reup van boven: dit liekt mi’j aorig beter toe, zo is et goed!

 

© Piet Bult, december 2004.
Veurdracht op ’e Kulturele kast-aovend, Ni’jberkoop.

 

Vri’jdag (17/12):
Vannaacht slim slecht slaopen en vandemorgen mit bastende heufdzeerte wakker wodden. Mit een peer asperienties weer een peer uren in een duustere slaopkaemer deurbrocht. Om een uur of twaelf toch nog mar ofreisd naor de Veluwe. Ok nog aorig wark doen kund. Mi’j daor meer as zat eten en nog krek tegen twaelf ure naachs weer thuus.


Donderdag (16/12):
Op de eerste ziede van de kraante (LC) las ik een riegeltien woorden: Smulbos, Tenenlikker, Ketchupincident, Kabaalwake, Asobak, Superministerraad, Fraudeland, Groeibrief, Duocel, Vluchtbewaker, Inegratieladder, Oogjuweel. Allemaole ni’je woorden waor mar een peer van in de Van Dale kommen. Een peer bladzieden veerder in een hatstikke serieus stokkien zag ik: Arbeidsmarktpaspoort. Dat woord had om mi’j ok wel in dat eerste riegeltien past mar ja, dan kuj’ wel ankommen vanzels. Peerdepaspoort, Hondepaspoort, ho mar...

Vandemorgen he’k mien eigen ni’je paspoort ophaeld bi’j ’t Gemientehuus van Oostaende. Ik bin now een echte Eropeaan uut de Nederlanden staot d’r op. Gien Hollander, gien Fries en ok gien Stellingwarver, nee, ik bin een Europeaan. Et hiele paspoort moet wel haost in een eigen reizetasse aj’ d’r op uut gaon want d’r zit een verschrikkelik hadde plestieken kaorte in die mi’j aorig in de wegzit a’k et ding zo in de kontbuse stik.

Doe’k toch in ’t Gemientehuus was bin ‘k ok drekt nog es bi’j de man die over de subsidies gaot, langes lopen om een strak plan te trekken. Gaot ok allemaole goedkommen he’k begrepen mar ie moe’n et pattien wel een betien waarm holen vanzels.

 


Woensdag (15/12):
Doe’k vandemorgen even mit een baentiesman van de Gemiente belde zee de man opiens tegen mi’j: ie bin vandeweke zeker vri’jgezel hén? Hoezo? vreug ik. Now je vrouw is toch op vekaansie? zee de man, want die ken ik toevallig. Dat ja, now gao ‘k haost wat an mi’jzels twiefelen want wie het mi’j gisteraovend, vandemiddag en vanaovend dan zoe’n lekker maol eten op ‘e taofel zet? En bi’j wie he’k dan vannaacht op bedde legen? Ze kwam me eins hielendal niet vremd veur. Of zo’k an die baentiesman twiefelen moeten…?

In Oeganda hebben ze kepokkies te min las ik in de kraante (LC) omreden ze eerst test wodden moeten veur dat ze in een schip gaon en nog een keer test wodden moeten as ze in Oeganda an wal kommen. Jammer dat d’r gien adres bi’j ston waor a’k mi’j as tester melden kon.

Veurig jaor rond disse tied he’k es een inzunnen stokkien in de kraante (LC) het had mit de vraoge om et tal baentiesmannen jaorliks te halveren: "… Nog even en ze verdoen heur tied mit et maeken van een VHI-besluut (Verplicht Huselike Inrichting) en beslissen daordeur waj' wel, en veural ok juust niet an bloempies veur 't raem staon hebben meugen...". Vandaege kwam ik ok weer zoe’n misselik stokkien tegen in de kraante: gien gladde dakpannen op je huus… ‘k Wil d’r veerder eins gien woord an smerig maeken.

Vanaovend bin Frank en ik naor Gregorius in ’t Kesteel van Blesdieke west. We weren daor uutneudigd deur de Kastman. Waorom Kesteel mit ’n heufdletter? Omreden et zo prachtig is! Ie stappen daor een hiel aandere wereld binnen in een hiel aandere tied. Hilly van de kraante ‘Stellingwerf’ kwam toevallig ok even langes, dat wi’j hebben d’r een posien gezellig toeholen en d’r drekt ok mar een feestelike uutrikking maekt van oons dadde boekien - Lucas - uut de riegel ‘Biebel in et Stellingwarfs’. Now de kraante (Stellingwerf) van ankem weke deensdag/woensdag even in de gaten holen vanzels. Et boekien - Lucas mit o.e. et geboorteverhael - ligt now ok tegen kostpries in boekwinkels van Stellingwarf.


Deensdag (14/12:
Ha’k et gister over een bereklauw bi’j de petatten. Dat mos vaast een berehap wezen (wodde ik fienegies op wezen). Kuj’ wel naogaon hoe laank et leden is da’k in zoe’n vreettentien west bin. Die bereklauw hewwe trouwes sund een twie jaor opiens onder de hede staon. Op zich wel een prachtmeraokel mar ik mos ‘m mar kotholen zee oonze tuunman want aanders zit ‘ie d’r straks onder en ze bin niet hielendal ongeveerlik! Now ha’k mi’j d’r van ’t zoemer al es een keer an braand mar doe’k een dag laeter zonder lucifes zat, kon ‘k d’r nog gien zwaor sjekkien mit anstikken. Dat ja, ik moet et verschil wel zien blieven tussen bereklauw en zoe’n berehap.


De voetballe die in 1988 bruukt is bi’j een EK-finaole tegen de UUSR en waor Marco van B. doe een doelpunt mit maekt het, komt in een museum in Middelburg te liggen/staon/hangen, las ik in de kraante (LC). Jammer dat dat Middelburg zoe’n aende vot is want daor ha’k vanzels graeg es henne wild om een posien – nog naojankend van genot - die balle te bewonderen. Raar volk, dat voetbalvolk…

Zollen dit et soorte biebelteksten wezen waor as Johan him nog al an argert, zoas hi’j een schoft leden in zien Klunderen schreef? Paulus schrift in zien eerste brief an de Korintiërs:

"Dan now de punten waorover jim mi'j schreven hebben. Jim zeggen dat iedere man zien eigen vrouw hebben moet en iedere vrouw heur eigen man. En een man moet zien vrouw geven wat heur toekomt, krek as een vrouw heur man. Een vrouw het niet zels de zeggenschop over heur lichem, mar heur man; en een man het ok niet zels de zeggenschop over zien lichem, mar zien vrouw. Weiger mekeer de gemienschop niet, of et mos wezen daj'm d'r an weerskaanten mit instemmen om jim een posien an et gebed te wijden. Kom daornao mar weer tegere."

En zo gaot dat dan nog een mooi posien deur…


Maendag (13/12):
Soms (aanderen zeggen wel es: vaeke) vaal ik over een cent. Soms (aanderen zeggen wel es: vaeke) vaal ik over een punt of een komma. Soms (aanderen zeggen wel es: vaeke) vaal ik over een ‘d’ of een ‘t’. Zo kan ‘k nog wel even deurgaon. Vandaege kreeg ik een rekentien:

1 Koffie 2,00
1 Cappucino 2,25
1 Thee 2,00
1 Grote koffie 3,50 (die was veur mi’jzels)

Euro’s wel te begriepen! Dat bin toch ok gien priezen meer! Dus vaal ik daor ok over. Een jaormennig leden moch ik graeg onderweg es even anstikken en dan hadden ze vaeks een goeie an mi’j. A’k een betien honger (now ja, honger) had dan bestelde ik twie keer bi’j een Chinees of ik ‘vrat’ een dubbele possie petatten mit te meenste twie of drie gehakballen, een bereklauw en een brotien kroket. Bi’j McDonalds ‘stao ik’ veur vuuf Quarterpounders. Allienig al vanwegens de priezen van nao et gulden tiedrek verdom ik et. Ik doe et niet meer. Hoezo, ‘Grote koffie veur 3,50’? Een ‘gewoon paantien koffie thuus’ is meer (en ok nog lekkerder) as een ‘Grote koffie’ in et NH Hotel midden in Utrecht! Horékaffers…