Matten

  ‘Wat is ’t mi’j een rommeltien vandaege-de-dag’, zee Matten, doe ’k in de stad mit him an de praot raekte.
‘Et is mi’j hielemaole niks meer weerd. Iederiene het haost. Gien meenske daenkt nog es om een aander. Et is iene grote bende. En et wodt de hieltied gekker’.
  Ik vreug him waoromme as hi’j toch zo leup te foeteren.
  ‘Now, dat za’k je zeggen vertellen’, zee Matten, wiels wi’j oons eventies op een baankien daele zakken leuten en ieder een sjekkie dri’jden. Doe Matten zien sigeret in de braand hadde gong hi’j veerder mit zien verhael.
  ‘Vandeweke, doe et van dat mooie weer was, zee Gerda tegen mi’j dawwe eins aenlik mar es een aentien te fietsen mossen. Now ha’k daor niet zovule zin an, want et was mi’j eins vusen te warm. Et leek mi’j beter om mit een flessien bier en een sjekkie in ‘t schaad in de tuun zitten te gaon. Mar Gerda het tegenwoordig ien of aandere vremde ofwieking. Ze wil de hieltied mar te fietsen of te kuieren. ‘We moe’n d’r wat meer uut’, zegt ze dan. ‘We moe’n wat meer in beweging.’ Aj’oolder wodden hej’ bliekber meer beweging neudig. Dat hadde ze lezen in zoe’n onneuzel ien of aander vrouwludebladttien.
Now, en as Gerda wat in de kop het, dan het ze et niet in de kont, hèen. Ie daenken wel es daj’ ok wat te vertellen (of: in te brengen) hebben, mar wat de vrouw zegt, dat moet gebeuren.’
  Ik vertelde him da’k an et zelde etzelde gebrek leed as hi’j. Ik woonde ok allienig (of: op mi’jzels) mar toevallig in etzelde huus as mien vrouw.
  Wi’j sabbelden nog wat op an oons sjekkie omme en zochtten allebeide tegere eventies diepe, vol medelieden mit oonszels.
  ‘Now,’ gong Matten veerder, ‘Gerda kreeg dus heur zin. Netuurlik, zoas meerstal gewoonlik. Wi’j gongen te fietsen. Ik zette de fietsen aachter op ‘e auto en wi’j we reden naor een plak waor awwe van dochten dawwe daor wel aorig fietsen konnen. Neffens de kaorte leup d’r een fietspad dwas deur de bossen en over de heide.
  Ik zette de auto daor op een parkeerplak en eventies laeter fietsten wi’j de wiede wereld in.
  Et vul mi’j eins best toe. Wi’j reden onder de bomen deur en zodoende ok nog nog in et schaad. Gezellig keuvelend fietsten wi’j nao een klein uurtien de heide op. Daor was et een stok hieter as onder de bomen. Potverdorie now. D’r was hielemaole gien schaad te bekennen. En de zunne die braande d’r op los. Ik veegde mi’j al es een peer keer mit de buusdoek et zwiet van et veurheufd.
    Gerda begon et ok aorig warm te kriegen. Ik heurde heur zochten en steunen, mar ik hadde vanzels gien medelieden, want ik docht: ’Ie wollen toch zo graeg te fietsen? Veur mi’j had et niet hoefd.’
  Wiels wi’j zo naost mekeer op et fietspad over de heide reden, heurden wi’j inienend aachter oons iene hadde raozen.
  Wi’j keken allebeide verschrikt aachteromme en veurdawwe ‘t in de gaten hadden, kregen we een drokker en laggen wi’j tegere op ‘e rogge in de heide te spattelen. Wi’j wusten niet wat oons overkwam. Zoe’n dattig jaor leden vun ‘k et nog wel es aorig om mit mien Gerda in de heide liggen te spattelen, mar now hoeft dat niet meer zo neudig. Die tied hewwe had. Daor biwwe wi’j now te oold veur.
  Et bleek doe dawwe inhaeld weren deur een stel kerels op reesfietsen. Wel een stok of vuuftig. Ze reden oons in iene lange slierte hadde veurbi’j, zonder op of omme te kieken.
  Doe wi’j die galp heurden hadden wi’j an de kaante gaon moeten, raosde nog iene van die laeste imbecielen nog tegen oons, wiels hi’j mit een rotgang bi’j oons langes reed.
  Ik was gloeiend kwaod. Ik wol de fietspompe nog van de fiets haelen pakken om die bi’j iene van die kerels tussen de spaeken te stikken, mar veur da´k overaende scharreld was, was et hiele zooigien oons al veurbi’j. Ik hebbe ze nog wel een posien aachternao staon te schellen. Daor hej’ dan wel niet vule an, mar et locht wel op. Ie kun eventies je hatte lochten, hèn.
  Ja, et kan een beheurlik bevri’jdend gevuul geven, om je es eventies hielemaol te uteren.
  ‘Gerda was intied ok overaende kommen scharreld’, gong Matten veerder.
  ‘Wi’j bin eerst mar een posien in de heide gaon zitten gaon om wat bi’j te kommen.
  Wi’j dochten nao over de wat d’r krek gebeurd was.
  Wat weren dat veur stokken ellende die oons zomar van et fietspad ofreden hadden? Wi’j hadden toch zeker krek zovule recht om daor te fietsen as dat zi’j hadden? Et was toch zeker een gewoon fietspad en gien reesbaene?
  Wi’j hadden de nekke of de bienen wel breken kund doe we daor zo in de heide vullen. Wi’j hadden gelok had dawwe in de heide vallen weren, zodawwe nog redelik zaachte daele kommen weren, mar veur ‘t zelde geld had daor een boom staon of had er d’r een dikke stien legen.
  Gerda was ok gloepens kwaod. ‘Ze mossen ze ophangen, die ellendige verrekkelingen’, zee ze, wiels ze over heur kni’je wreef, die heur een betien zeer dee.
  Ik was et hielendal mit heur iens.
  ‘Ja,’zee ik, ‘en as ’t kan daornao ok nog verzoepen ok, de hufters, de beroerlingen, de oongelokken.’
   Naodawwe wat bekommen weren van de schrik en wat dronken hadden uut de thermesflesse, die in de fietstasse zat en alles gelokkig overleefd hadden, biwwe mar weer opstapt en weeromme fietst naor de auto.
  Wi’j keken zoe’n betien om de menuut aachteromme om te kieken as d’r meugelik weer zoe’n stel van die imbecielen aachter oons an kwam, zodawwe dan tied genoeg zollen hebben zollen om oonszels in veiligens te brengen. Wi’j wollen vandaege eins gien twiede keer in de heide liggen.’
  Matten spi’jde es op ‘e grond, haelde een pakkien tebak uut ‘e buse en begon een ni’je sigeret te dri’jen.
 ‘Geleuf et of niet,’ zee hi’j, ‘mar now a’k d’r weer an daenke, maek ik me d’r nog kwaod omme. De smerige ongelokken.’
  Hi’j spi’jde uut  gremietighied nog es op ‘e grond.
  ‘Jim hadden wel mal te passe kommen kund,’ zee ik, wiels ik ok nog een sjekkie dri’jde. ‘Veur et zelde etzelde geld waj’m op et fietspad valen en was dat hiele zooigien over jim henne roegeld. Jim hadden zo mit een hiele koppel wel in et ziekenhuus te lane kommen kund.’
  ‘Ja, zeg dat wel’, zee Matten, ‘dat hadde goed kund.’
  Wi’j stakken oonze sjekkies in de braand en blaosden een peer dikke rookwolken de locht in.
  Et was eventies stille. Wi’j keken de rookwolken nao en geneuten van oons sjekkie. We keken wat naor de aandere meensken die bi’j oons langes leupen.
  ‘As et now mar bi’j die val in de heide bleven was, dan was et nog wel toevalen,’ zochtte Matten nao een schoffien.
  ‘Hej’m dan nog meer ongemakken had?’ vreug ik.
  ‘Now, zo maj’ et maj’t wel numen, ja. Doe we nao een dik ure weer bi’j de auto kwammen, zag ik dat d’r een rutien an de ziedkaante kepot sleugen was. Et dashboardkassien ston eupen. Alles wat er in legen had, lag deur de auto verspreided. D’r lag hielemaole niks in wat een aander bruken kunnen zol. Een spoonze en een zemelappe, wat reservelaampies en nog wat aandere rommelderi´je. Dat was alles. Niks dat de muuite weerd was.
  Doe wi’j de rommel opruumd hadden bleek dat wi’j allienig een rollegien drop kwiet weren. Daor hadden ze de rute veur kepot veur sleugen. Veur ien rollegien drop. Zestig centen!. Veur zestig centen inbreuken in mien auto!
  Ik heb doe een hiele protte lillike woorden zegd. Alderdeegst Gerda ston d’r van te kieken da’k zovule van die woorden kende. De verrekte imbecielen, de raanddebielen, de ongelokken, de mongolen. Ie zollen ze toch mit een stok iezer de kop inhouwen, hèn? Et kostte mi’j wel een ni’je rute’.
  Matten was een posien stille en rookte zien sjekkie. Hi’j keek diepe naodaenkende et pleintien es rond.
  Doe begon hi’j inienend te gniezen. Ik keek him wat verni’jd an.
  ‘Weej’, zee Matten glimkend, ‘gisteraovend zat ik naor et voetballen te kieken op ‘e tillevisie. Cruyff zat in dat pergramme te praoten over de wedstried. Hi’j zee doe: ‘Elk nadeel hep se voordeel’. Ie hebben him dat vaaste ok wel es heuren zeggen heurd. Zo op zien Amsterdams. Now, daor het hi’j vanzels geliek an. Gerda is veurlopig hielendal genezen van heur fietsmanie. Ze praot d’r niet meer over. We hoeven niet meer zo neudig te bewegen. Ik kan now dus rustig mit een flessien bier in ‘t schaad in de tuun zitten. Daor rieden ze me temeensen niet ondersteboven.’
  Matten kwam overaende en trapte zien peukien uut. ‘Kom, ik zal es naor Gerda’, zee hi´j en hi´j leup mit grote stappen vot.
  Om mit een flessien bier in de tuun zitten te gaon zitten, daenk ik.


© Jan Veldhuizen, december 2004