Verlost
van Meriant
Een documentaire case study
Home
In de serie 'Verlost van ...' verschenen ook:
Verlost van Eshuis
Verlost van Garnier
Verlost van Tamsma
Verlost van het Juridisch Loket (pdf)
Verlost van de Geschillenommissie
Ervaringen van ophelist Piet/er Bult (19-05-1946)
Versie 04-04-2026

Ophelia
John Everett Millais, olieverf,
1852 (Bron: Wikipedia)
The Ophelia
Syndrome is best described as thinking or
feeling a certain way because a person is told to.
People fail to think independently due to the presence of authority
figures or different forms of the media.
When people fail to make decisions based on their own thoughts or
decisions, they lose their individuality.
(S.I. Hayakawa)
Inleiding
Deze
studie vertelt het verhaal van de beleving en de gevolgen van het 'Syndroom van Ophelia'.
Feitelijk, over hoe het mis kan gaan in de wereld die we GGZ
(Geestelijke Gezondheidszorg) noemen.
Het verhaal speelt zich voornamelijk af in
het noorden van het land (Friesland en Groningen).
Ophelia
De Ophelia in de titel van deze documentaire studie is een persoon uit 'De tragedie van Hamlet',
een toneelstuk (1602) van de Engelse schrijver William Shakespeare
(1564-1616).
Ophelia is van een gezonde jonge vrouw verworden tot een
marionet van haar omgeving, zonder eigen meningsuiting.
Professor Samuel I. Hayakawa (1906-1992), een Canadees / Engelse
academicus en politicus, heeft veel onderzoek gedaan naar dit 'Ophelia
Syndroom'.
Zwartboek
Zwartboek
Belevenissen aan de schaduwzijde van zorgcentrum Coornhert State in Heerenveen.
Coornhert State is onderdeel van Meriant, dat op haar beurt onderdeel is van de Alliade zorggroep.
Datum : mei 2019 t/m heden
Auteur : Piet/er, jongste broer van cliënt
Uitgeverij: gezocht (of ik doe het zelf)
Aanvulling / Wijziging (début 2022)
Het zwartboek zou in eerste instantie alleen de belevenissen met betrekking tot Meriant / Alliade beschrijven.
Gaandeweg
het - voor een leek - ondoorgrondelijke systeem van dementie en
curatele heb ik gemeend deze vorm van (ouderen)zorg breder te moeten
beschouwen.
Zowel de wbsite als de inhoud van het zwartboek zijn nog in ontwikkeling tot aan de dag en het uur dat gij niet kent.
Hieronder alvast een hapsnap voorproefje van het zwartboek in een eerste ruwe concept...
Inleiding
Ik
kom uit een warm nest met tien kinderen, ben geboren en getogen in de
zuidoosthoek van het Friese platteland. Niet zozeer mijn moeder maar
juist zus G. heeft mij de eerste jaren van mijn leven opgevoed. Wij
schelen immers dertien jaar (1933 vs. 1946). Juist toen zus G. haar
vrouwelijkheid met bijhorende moedergevoelens begon te ontwikkelen werd
ik als de Benjamin van het gezin geboren. Ook in het vervolg van ons
leven hebben G. en ik die bijzonder sterke band behouden.
Na
mijn tweede scheiding (11-12-13) en vervolgens mijn vertrek naar
Frankrijk (01-10-2014) was zus G. in Leeuwarden gewoonlijk mijn
thuishaven in tijden dat ik in Nederland verbleef. Dat jaar (2014) was
ook ongeveer het jaar dat zus G. wat vergeetachtig bleek te worden.
Meestal nog vrij onschuldig maar toch ook voor haar zelf opvallend.
Beiden geen echte tv-kijkers, lazen wij liever een boek en hadden we 's
avonds vaak diepgaande gesprekken over ons verleden en meer nog over
onze toekomstmogelijkheden.
(…)
In
2016 ging het gaandeweg en letterlijk met vallen en opstaan zo slecht
met zus G. zodat zij vanwege een plotselinge nekhernia is opgenomen in
het MCL in Leeuwarden. Na twee weken ziekenhuis volgde opname in
revalidatiecentrum Noorderbreedte. Door de behandelaars werd het niet
meer vertrouwd geacht om G. nog zonder hulp alleen te laten wonen. Via
het huisartsenteam Bosma en Buurman is toen de hulp van thuiszorg
ingeroepen. Vanaf de kerstdagen 2016 kwam Buurtzorg eerst tweemaal
daags langs en later driemaal per dag. Officieel was de reden, het
toedienen van de (pijn) medicatie die G. anders zou vergeten. Daar kwam
tevens bij om een oogje in het welzijn van G. te houden.
(...)
Marcuse
De ééndimensionale mens
De meeste mensen weten het antwoord niet op de simpele vraag, "Hoe is het ? Hoe gaat het met je ?"
De reden waarom ze dat niet weten, is dat ze een bepaalde (sociale)
druk voelen door wat ze geacht worden te voelen, wat ze geacht worden
te denken en dat ze daardoor nooit toekomen om de eigen diepste
gevoelens te onderzoeken. Het lijkt sterk op het 'Syndroom van Ophelia'
in de Hamlet van Shakespeare.
(Bron: Psychologist S.I. Hayakawa, in 'What does it mean to be creative ?')
(...)
Op
een camperstaanplaats in Morella in Spanje, heb ik een spontaan, heftig
en tot diep in de nacht durend gesprek gehad met een leuke dame van de
GGZ op de Veluwe. De volgende dag kreeg ik van haar een dik boek
(trilogie) waar ik veel van mijzelf in herkende, 'Angel at my table',
van de Nieuw-Zeelandse schrijfster Janet (Jean) Frame (1924-2004). Mede
gedreven door dat persoonlijk verhaal van Janet, heb ik toen met succes
een tuchtrecht procedure gevoerd tegen een arts/psychiater (Tanja S.).
In
zowel 2015, 2016 als 2017 heb ik telkens ongeveer 25 à 35.000 km per
jaar, meest solo, in mijn oude buscamper rondgezworven door Europa.
Tijdens al die zwerftochten heb ik heel veel mensen en situaties
ontmoet en in alleen al het eerste jaar ruim dertig boeken gelezen. Een
heel stel flodderige ééndags romannetjes afgewisseld met zware kost.
Eén van de boeken uit de serie zware kost was het boek 'One-Dimensional Man' (De ééndimensionale mens), van Herbert Marcuse (1898-1979).
"De
ééndimensionale mens kan zich alleen de werkelijkheid voorstellen,
zoals die nu is en hij is niet bereid om naar verandering te streven."
Deze
twee boeken noem ik omdat ik er veel herkenning in aantref. In het
eerste boek vooral over natuurlijk goedbedoelde maar erg foutgelopen
procedures in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en in het tweede
boek herken ik veel situaties waarin zus G. momenteel verkeert, donkere
wolken en duistere krachten rond haar opkomende vergeetachtigheid,
mogelijk zelfs beginnende dementie. In de ongeveer tien weken,
verspreid over het jaar, dat ik bij G. logeer herken ik in G. hoe
langer hoe meer die ééndimensionale mens, zoals beschreven door Marcuse
met het verschil dat G. wel bereid is om naar voor haar positieve
veranderingen te streven maar dat gewoonweg niet meer kan. G. bezit in
haar appartement een schijnvrijheid die sterk is gericht op: geen
kritiek, geen geruzie, geen gedoe, ofwel een volledige overgave aan het
bevredigen van valse behoeftes. Rond haar bevinden zich veel
hulpverleners en andere externen die alleen de werkelijkheid zien zoals
zij vinden dat die is, en niet bereid zijn om naar verandering, resp.
verbetering te streven. Marcuse noemt dit verschijnsel: repressieve
tolerantie.
In
werkelijkheid wordt G. in toom gehouden door een alles verstikkend
systeem. Door slecht geïnformeerde regressieve mensen een zelfde podium
te bieden als goed geïnformeerde, bevordert men, volgens Marcuse, niet
de tolerantie, maar alleen de status quo, die de heersende
machtsstructuren ongemoeid laat. Het proces rond G. is in dit licht
reeds in een vergevorderd en m.i. zelfs reeds in een 'te laat'
stadium. Indien alle neuzen van de haar omringende familie en
hulpverleners de zelfde kant op zouden wijzen was er misschien nog iets
ten goede te keren. Nu dit zo duidelijk niet het geval blijkt te zijn,
is het ongetwijfeld te laat en voorspel ik voor G. een wegkwijnend
bestaan in een bejaardenzorghuis tot haar 'grand finale' die ongetwijfeld door dit systeem wordt bespoedigd.
(...)
Het
afgelopen jaar (2017) heb ik zes keer één of meer weken bij zus G.
gelogeerd. We vonden het beiden erg plezierige momenten. Met name de
rondreisjes langs haar vroegere werkterreinen (o.a. Allardsoog,
Ferwerd, Donkerbroek) en een bezoek aan de begraafplaats van onze
ouders in Elsloo, deden haar zichtbaar goed. De eerste paar weken
werden mijn observaties met betrekking tot G. duidelijk of soms subtiel
op juiste waarde geschat. Inderdaad maak je tijdens een langdurig
(24/7) verblijf meer en andere situaties mee dan tijdens een
bezoekuurtje of een gezellig middagje uit. Na een aantal kritische
kanttekeningen richting mantelzorger en hulpverleners, keerde de
waarheid van mijn observaties zich evenwel tegen mij. "Now moej' es even goed naor mi'j luusteren," en "Wie daenk ie wel daj' binnen ?"
waren een paar opmerkingen van Engeltje K. die mij diep raakten.
Engeltje K., al jaren een splijtzwam in onze familie. Ook nu weer, dus.
En niet alleen in onze familie, zo is mij verteld.
Een
afschrift van mijn observaties had ik ook naar de huisarts van G. (mw.
Bosma) gestuurd. Tijdens een consult van G. twee weken later, werd de
kopie van mijn schrijven evenwel voor het oog van de patiënt
demonstratief verscheurd en verdwenen de snippers in het ronde archief
onder haar bureau. Samen met wat eerdere bevindingen is een oordeel
over zo'n huisarts dan gauw geveld. Het positieve eraan was wel, dat
mijn voorstel om de hoeveelheid medicatie maar liever te herzien,
uiteindelijk wel is gevolgd. Dat zag zij blijkbaar eerst niet zo. Het
werd mij vooral ingegeven vanwege de door mij herkende bijwerkingen
(o.a. buikklachten) van een bepaalde pil (Lyrica). In een later stadium
is die meest erge pil gehalveerd voorgeschreven en namen bepaalde
buikproblemen zienderogen af. Hoewel die problemen wel zijn afgenomen
zijn de buikproblemen trouwens nog lang niet opgelost, is mijn stellige
overtuiging. Maar ach, als G. niet duidelijk klaagt, gaat het goed met
G., toch...?
Ook
op andere gebieden leken mijn beschreven observaties enig effect te
scoren. De dames van Buurtzorg besteedden net dat tikkeltje meer tijd
en aandacht aan zus. De gemiddelde bezoektijd in huis van zeven minuten
werd (wauw!) vaak met ongeveer de helft verlengd. En er werd ook net
iets meer aandacht aan de totale mens G. besteed. Helaas was het maar
van zeer korte duur en verdwenen de goede voornemens als sneeuw voor de
warme lentezon.
(...)
Uit de blauwe (Buurtzorg) map
Op
29-7-2017 schreef Petra (van Buurtzorg) in de blauwe map: Contact met
broer, signaleert enige problemen zoals eten over datum in koelkast en
mw. beaamt hem dat boodschappen doen te zwaar wordt. Afspraak maken om
eens te spreken met elkaar lijkt een goed idee. Groeten, Petra
Buurtzorg.
En
op 31/7 schrijft Bea (van Buurtzorg) daaronder: Met mw. gesproken.
Controle koelkast + kast op maandagavond, voorlopig door mij. KS [
Engeltje K. ] gebeld, die wil wel boodschappen doen maar kan dit niet
structureel. Wellicht kan de hhh wat doen. Nu afgesproken dat we vaker
bellen. 1 x p/maand lijkt me goed. Bea.
Ter info: de hhh is al een poos en ook nog tot april '18 met vakantie !
Zowel
vlak voor de verjaardag van G. (18-09-2017) als zelfs nog op
Sinterklaasdag, de dag na een maandagavond (Bea), greep ik mis. Tijdens
het kokkerellen, dat doen we meestal om en om, pakte ik nu vleeswaren
(hamblokjes) uit de koelkast met een uiterste consumptiedatum van
04-04-2017 ! In een ander keukenkastje vond ik opeens een netje met nog
onaangebroken mandarijntjes, in een wit-geel-groen uitgeslagen
verpakking, zonder het nog bekende oranje jasje. Deze aanblik geeft mij
een over-de-datum schatting van enkele weken, misschien zelfs maanden.
Ondanks mijn aanwezigheid in september, november en december heb ik dan
ook op geen enkele maandagavond iets van de door Bea (van Buurtzorg)
toegezegde controle op de maandagavonden kunnen waarnemen. Goed werk,
dames van Buurtzorg (NOT)!
In de blauwe map getuigt Engeltje K. op 12/11 op geheel eigen wijze over het welzijn van G., tijdens een 'verwendag': "G. tafeltennist, laat handen masseren, nagels lakken, enz. enz. Wat een fijne tijd!"
Blijkbaar heeft Engeltje K. niet door dat G. dit gedoe meer voor háár
dan voor het eigen plezier doet. Ze heeft er zelfs wat een hekel aan,
zegt ze, al die koude drukte.
Eerder
had ik één van de dames van Buurtzorg al eens gevraagd of zij hun
hulppakket niet zouden kunnen uitbreiden met het doen van de dagelijkse
boodschappen. Het antwoord: “Er moet wel sprake zijn, dat de hulpverlening van Buurtzorg medisch gerelateerd moet zijn.” Dan schrik ik dus op 20/11 van een uitgebreide notitie van Bea in de map met: “Mw
heeft de auto verkocht. Garagebox is beschikbaar. Mw wil deze wel
verhuren. Waarschijnlijk is het beleid in deze flat dat de garage eerst
voor een andere flatbewoner beschikbaar is. Zou je [Engeltje K.] met mw
samen contact met de voorzitter van de vereniging van eigenaren mw
Buwalda op willen nemen.”
Tja,
garageverhuur is natuurlijk veel meer medisch gerelateerd dan het doen
van dagelijkse boodschappen voor een mw die meermalen aangeeft dat
boodschappen doen zelf niet meer te kunnen. Zo zou ik nog even door
kunnen gaan met kleine en wat grotere vertellingen over wat er allemaal
misgaat en meer nog, mis kan gaan in huize G. Zoals de bedachte
alarmknop voor snelle medische hulp, denkt G. Helaas blijkt dit geen
alarmknop voor snel medisch handelen te zijn maar een alarmknop voor
sociale contacten. En in het ergste geval zal na het indrukken van die
alarmknop (zo G. dat op zo'n moment kan) na iemand van Buurtzorg, 's
nachts ook de politie moeten langskomen om de deur te forceren.
Buurtzorg heeft dan wel een sleutel van de voordeur van de flat maar G.
wenst uit angst de deurketting niet op te geven!
Voor
de uitsmijter van al die goedbedoelde zorg gaan we even terug naar het
begin, als G. uit het ziekenhuis en nadien uit de revalidatie wordt
ontslagen. De hulp aan G. wordt door Buurtzorg vastgelegd in een
onderling contract met bijhorend zorgplan. Als hulp wordt beschreven de
hulp en controle op de juiste en tijdige inname van medicijnen en hulp
bij het douchen. G. geeft te kennen dat zij zichzelf wel kan redden met
douchen. Op 20-10-2017 worden de hulpafspraken in het hulpplan opnieuw
vastgelegd. Nu is de hulp bij het douchen in het zorgplan dan ook
achterwege gelaten. Wat wel blijft is de controle op de eigen
verzorging van G. Over die controle op haar eigen verzorging kan ik
evenwel weinig of niets in de verslagen terug vinden.
Over
het douchen hoor ik eigenlijk niet uit de school te klappen maar omdat
het een essentieel onderdeel betrof van de oorspronkelijke
zorgverlening, zal ik die vrijheid wel nemen en Buurtzorg laten weten
dat G. op de vraag 'Lukt het nog wel met het douchen?' weliswaar altijd 'Ja hoor, prima'
heeft geantwoord en altijd zal blijven antwoorden maar (...). Maar ja,
dat merk je niet als je je beperkt tot het kijken met gesloten ogen en
vooral niet dóórvraagt op antwoorden van een zeer vergeetachtig of
zelfs reeds dementerende mevrouw.
(...)
Op
22-09-2017 ben ik met G. naar de huisarts, mw. Bosma, geweest vanwege
heftige buikklachten van G. Daar is weliswaar enig aanvullend onderzoek
naar gedaan maar men heeft m.i. iets vreselijks over het hoofd gezien,
althans niet onderkend. Volgens mijn inschatting zijn de buikproblemen
bij G. erger dan de artsen vermoeden. Een buik van een 84-jarige
mevrouw, die ik met het blote oog, bijna dagelijks in omvang zie
toenemen, kan niet gewoon gezond zijn! Maar goed, het enige wat
blijkbaar telt is dat G. correct en op de juiste tijd haar pilletjes
slikt en verder uitsluitend van haar rust moet 'genieten'. Samen met het 's avonds urenlang kijken naar een donkerblauw tv-scherm en voortdurend in beweging zijnde (restless legs) benen, noem ik dat: een wegkwijnend bestaan lijden.
En
zo kent iedere notaris wel de verhalen. Als er geld en goederen in het
geding zijn, brengt dat niet altijd het beste in de mens boven. Ik vind
Engeltje K. daar een aardig maar bovenal een erg triest voorbeeld van.
En helaas, het gedachtegoed wat er om haar heen hangt vind ik al niet
veel beter...
Helaas
heeft G. de kracht niet meer om te zeggen dat ze mijn logeerpartij
helemaal niet erg maar juist prettig vindt (iemand heeft om voor te
zorgen). Helaas heeft G. de kracht niet meer om allerlei onbenullige
hulp de deur te wijzen en heeft zij zich intussen overgegeven aan
duistere krachten waar zij al haar grip op is verloren. Helaas heeft G.
de kracht niet meer over zichzelf. Anderen dringen haar hun gedachten
op, nu in haar slepend voortgang naar het einde.
Bron: The Ophelia syndrome, S.I. Hayakawa
En
helaas heb ik de kracht niet meer om haar, met zoveel tegenwerking, af
en toe nog een beetje liefdevol te helpen en haar af en toe nog een
beetje vrolijkheid te bezorgen.
(...)
Goede
vriend Gerard zal zich verder over de I-pad ontfermen. Goede vriend
Gerard zal zich mogelijk ook wel willen inzetten voor het invullen van
de aanvraag voor de (WMO) Taxipas. En misschien wil goede vriend Gerard
ook MijnMCL wel voor zus G. activeren.
Zie verderop: Goede vriend Gerard blijkt helemaal niet zo'n goed vriend.
Zus
F., broer C. en ik hadden vreselijk graag de mogelijkheden verder
onderzocht om G. mogelijk in een instelling te kunnen plaatsen vanwege
rust, veiligheid, zinvolle therapieën en leuke activiteiten en waar de
verantwoordelijkheid professioneel goed is geregeld. Rust, omdat bijna
alles vanaf dan tot haar 'grand finale'
zo goed mogelijk is geregeld. Veiligheid, omdat er 24/7 veel werkelijk
deskundige hulp, dichtbij en à la minute klaarstaat. Zinvolle
therapieën, zijn in de huidige instellingen in ruime mate voorhanden
(denk aan fysiotherapie, geheugentraining, diëtiste, etc.).
Activiteiten, voor een verder zo prettig mogelijke dagbesteding.
Verantwoordelijkheid behelst niet alleen een beoordeling achteraf maar
dient ook als drijfveer van het huidig doen en laten van professionele
hulpverleners.
Helaas
vinden Engeltje K., en volgens ook haar huisarts, de geriater,
Buurtzorg en broer A. en anderen, dat G. met een lappendeken van zorg
in haar eigen flat maar moet zien te overleven. Volgens mij doen ze G.
daarmee veel te kort en hebben zij niet alleen de mogelijkheid van
werkelijk goede zorg, maar ook het voorzorgprincipe met voeten getreden
!
Amen
Volgens mij ontwikkelt G. momenteel iets van een (pathologische?) 'angst'
(over haar bestaan ?). G. zegt dat ze het nog wel doet maar feitelijk
gaat G. de deur niet meer uit. G. mailt niet meer, G. belt niet meer,
G. wordt langzaam buiten- en mensenschuw, en binnenkort zal
ongetwijfeld weer een pilletje worden toegevoegd.
De
huisarts vindt dat G. ook suikerziekte heeft (de juiste Glycémie en
hexokinase Cobas waarden zijn, net als de MMSE-scores, jammergenoeg
niet genoemd).
Persoonlijk
zou ik i.p.v. een pilletje liever eerst en ook voor andere zaken een
diëtist/e langssturen. Want je hoeft echt geen geleerde arts te zijn om
te kunnen zien dat G. nog altijd grote buikproblemen heeft. Vooral niet
doorvragen dames ! Zo lang G. het niet zelf zegt en zo lang je het niet
zelf voelt valt het best mee, toch?, en gaat het dus 'gewoon goed' (NOT) met G...
(...)
Op 20-11-2016 maakten G. en ik een ritje langs de kust.
Op 01-01-2017 komt Buurtzorg voor de intake.
Op 26-09-2017 zijn G. en ik bij Meriant in Wolvega gezellig wezen kennismaken.
Op 01-08-2018 neemt Buurtzorg abrupt afscheid van G. als klant.
Op 04-05-2019 opname Anna Schotanus (Meriant)
Op 16-07-2019 intake Coornhert State (Meriant)
20-08-2020 Verzoek curatorschap PB
27-11-2020 Overval door RvB (Meriant / Alliade)
18-12-2020 Hoorzitting kantonrechter
05-03-2021 Deskundigenrapportage
20-04-2021 Hoorzitting kantonrechter
21-04-2021 Wrakingsverzoek mw. mr. G. Leeuwarden
08-05-2021 Klacht, tandarts, pijnpoli en Inloggen Entree
19-05-2021 Procedure bij het RTG (Regionaal Tuchtcollege Gezondheidszorg)
Buurtzorg
Curatele
Anna Schotanus (Meriant)
Coornhert State (Meriant)
Op 16-07-2019 intake Coornhert State (Meriant)
20-08-2020 Verzoek mede-curatorschap PB
27-11-2020 Overval door RvB (Meriant / Alliade)
18-12-2020 Hoorzitting kantonrechter
05-03-2021 Deskundigenrapportage
20-04-2021 Hoorzitting kantonrechter
21-04-2021 Wrakingsverzoek mw. mr. G. Leeuwarden
08-05-2021 Klacht, tandarts, pijnpoli en Inloggen Entree
19-05-2021 Procedure bij het RTG (Regionaal Tuchtcollege Gezondheidszorg)
09-07-2021 Beschikking kantonrechter
De Rechtbank
Brink Bewindvoering BV
Wordt vervolgd...
© pbinfr.nl, januari 2021 - heden
Contact:
info [ @ ] pbinfr.nl