Naor Dagboekien

Veurige weke Ankem weke

 

Zu. 4 juli 2004.
Vandemorgen al weer vroeg uut de veren
(goed zes ure). Zo, wat tussen de thee, bolle en koffie deur aorig an en in de slag west mit (et evangelie naor) Marcus. Tegen noen (staot niet in de Dikke) he’k Marcus naor Frank toe stuurd. Kan hi’j zien tanen d’r een posien op stokkend bieten. Ik reken d’r haost wat op da’k ‘m de weke nao de ‘bouwvak’ weeromme kriege. Gao ik in die tied mar es even mit Lucas an de slag. Zuwwe es zien awwe die ok nog veur de kastdaegen klaor kriegen vanwege et geboorte-verhael vanzels.

Vandemiddag bin’k naar Radio Weststellingwerf Centraal west veur een (rechtstreeks in de uutzending) praotien mit Jan. Opni’j he’k mien verhael daon over hoe et zo kommen is en zo. Ik kwam hier ok iene tegen die veurige weke zundagaovend mien verhael heurd hadde veur de EO op 3FM bi’j Manuel. Naotied bin’k mar gewoon es een schoffien an ’t wark west.

Om een uur of vieve henne wa’k even an ’t zappen en vul in een Nederlaans pergramme over homesuelen en et christendom in Amerike. Omreden Johan die beide onderwarpen veurige weke ok krek anhaeld hadde in zien Klunderen over de Biebel, he’k daor mar es een posien naor keken. In de gauwighied he’k begrepen dat dit soorte geaordhied ontstaot of ontstaon kan, deur een jeugdtrauma. Op hiel jonge leeftied zoj’ te weinig deur je heit knuffeld wezen en zo-wie-zo te weinig mit manluden ommegaon wezen, veural ok in et fysieke kontakt zoas wat ommewrakselen en zo. D’r weren ok een peer veurbielden van mannen die ‘bekeerd’ weren deur of mit hulpe van et geleuf en een stel psychologen of zo. Doe’k dat allemaole zo zag docht ik nog: dan vaalt et mit de perblemen in de Grune Ster bi’j Liwwadden nog wel wat toe. Poeh, zwaore kost op de zundagmiddag.

 

Za. 3 juli 2004.
De vri’je jonges onder oons zullen et lichtkaans niet hielendal begriepen mar ik las argens een Engels verhael da’k te mooi vun om et jim te ontholen. Ik heb et even veur jim overzet naor et Stellingwarfs vanzels:

De grauwe mere is 't beste peerd.

Een oold spreekwoord dat mar bi'j een peer meensken bekend is, is dat van de grauwe mere. Veural de betekenisse, 'de vrouw is thuus de baos', kan hier en daor nog wel wat bescheid bruken. Et verhael gaot...

D'r was es een jongkerel die verliefd wodde op een maegien. Zoas et destieds de gewoonte was, vreug hi'j de heit van et maegien toestemming om heur haand. De heit van et maegien gaf zien goedvienen en betaelde d'r ok nog een flink bedrag as bruidsschat bovenop. Et trouwde leven bleek de jongkerel aachterof slim tegen te valen. Zien vrouw bleek een slim baozig meenske te wezen mit as gevolg dat de jongkerel thuus niks meer te zeggen hadde.

In ‘n goed gesprek mit zien schoonheit vreug hi'j of de hiele trouweri'je mar weeromme dri'jd wodden kon. De heit van et maegien zol dan et maegien en de hiele bruidschat mit rente weeromme kriegen en ze zollen d'r nooit weer over praoten. Schoonheit zee doe, dat et hiel alledaegs is dat de vrouw thuus de baos is en dat dit bi'j him thuus en veerder ok overal, niet aanders was. Om te bewiezen dat dit in elk aander gezin ok zo was, dee hi'j een veurstel en zee tegen de jongkerel: "Ie kriegen van mi'j vuuf peerden, vier zwatten en iene grauwe mere. Daorbi'j geef ik je ok nog een flinke körf mit eier, 500 om percies te wezen. Ie meugen gaon waoj' mar willen om een enquête onder et volk te holen. Aj' argens een gezin vienen waor de man et veur 't zeggen het, maj' die een peerd van mi'j geven. Koj' in een gezin waor de vrouw de baos is, geef ie heur ien ei. Aj' de peerden eerder kwiet binnen as de eier dan praoten wi'j now of dat ik mien dochter weeromme neme en daj' de bruidschat holen meugen."

"Jow bin wel slim overtuugd dat de vrouw in alle gezinnen de baos is," zee de jongkerel, "mar vuuf peerden tegen 500 eier? Dat moet mi'j lokken! Zo niet dan leg ik mi'j daele bi'j mien lot en blief ik bi'j jow dochter."

Zo zegd, zo daon. In een goeie bujje begint de jongkerel an zien opdracht. Tot zien veralteraosie verdwienen de eier as sni'j veur de Evert en begint hi'j et toch al haost een betien benauwd te kriegen. Tot hi'j opiens bi'j een gezinnegien anklopt waor liekegoed de man as de vrouw tegen him zegt dat de man bi'j heur in huus de baos is. Wow, aendelik! Et gaot mi'j altemet toch nog lokken, daenkt de jongkerel. As daank meugen ze een peerd uutkiezen. De man kiest hiel overtuugt veur een zwat ruun. De vrouw mingt heur in de keuze en zegt dat zi'j toch liever de grauwe mere hebben wil.

...

Versleugen gaot de jongkerel weer op huus an mit 'n lege eierkörf en vier zwatte peerden. En as hi'j zien schoonheit dag zegt, moet hi’j tot zien spiet toegeven: 'de grauwe mere is et beste peerd'.

En…? Is ’t bi’j jim wel aanders? Laot et mi’j dan even weten…


 

Vr. 2 juli 2004.
Vandaege wi’k es puntig wezen.
punt, puntagaot, puntbaord, puntbaorden, puntbaortien, puntbeitel, puntbeitels, puntbeiteltien, puntebescharmer, puntebescharmers, puntdaoke, puntdicht, puntdichten, puntdichter, puntdichteres, puntdichters, puntdraod, punteer, punteerde, punteerden, punteert, punten, puntedieling, punteliest, punteliesten, punteschaol, punteschaolen, punteslieper, puntestelsel, puntesysteem, puntental, puntetelling, puntentellings, puntetoekenning, punteweerde, puntewedering, punter, punterde, punterden, punteren, punterjacht, punters, puntert, puntertien, punterties, puntertocht, puntgeef, puntgeve, puntgevel, puntgevels, punthelm, punthelms, punthoed, puntheufd, puntig, puntige, puntiger, puntigheden, puntighied, puntigst, puntien, punties, puntkomma, puntkomma's, puntlasse, puntlassen, puntlijn, puntlijnen, puntmusse, punts, puntschoe, puntschoenen, puntsgewies, puntsgewieze, puntstreeplijn, puntte, puntten, puntviele, puntvlam, puntvlammegien, puntvormige, puntzak, puntzakken, puntzakkien.
Vandaege bin ’k es puntig west.

 

Do. 1 juli 2004.
Vandemorgen al weet hoe vroeg (al veur 6 ure) weer van bedde of en in de kleren. We mossen as iene van de eersten in et Friesche Peerdecentrum in Drachten wezen, veur de keuring van oons jongste peerd. Ze vunnen et een best peerd zeden ze, mar krek niet best genoeg veur de heufdpries. Een rood rozettien mos et mar wodden, vunnen de keurders (m/v).

Vandemiddag he’k mit Frank de boel nog es even serieus zitten te evalueren. We bin d’r uut! De Stellingwarver Biebel wodt in een nog ni’j op te richten stichting onderbrocht. Die stichting maeken we dan ok drekt wat brieder zodawwe wat meer dingen doen kunnen op et gebied van schrieveri’je en uutgeveri’je. D’r bin oons ok al een peer duzend euro toezegd van meensken die d’r beslist bi’jheuren willen. We weren et d’r al vlot over iens dawwe d’r niks van begriepen dat Pieter en konsorten mar zo weinig sjoechem geven. Hi’j/Zi’j zal/zullen et nog de hieltied drok hebben mit aandere dingen mar wi’j willen daor niet langer op waachten. En och… een betien konkereensie in de schrieveri’je/uutgeveri’je hoolt je allat. Mar ja, now die onofhankelike Stellingwarfs lezende netaoris nog…

Onderwegens belde d’r nog een radio-redaktie a’k ankem zundag nog een ‘diepte-interview’ geven wol. He’k toezegd. Et mooiste telefoontien van vandaege kwam van een Stellingwarver boekhaandel. D’r was vraoge naor Genesis in de winkel. Ze hadden al mit de Schrieversronte belt mar die had heur deurstuurd. Kiek, da’s now aorig, liekewel van de klaant(en), de boekhaandel as van de Ronte.

 

Wo. 30 juni 2004.
Vandemorgen kreeg ik et geluudsbaantien van oflopen zaoterdag. Daor he’k onder et eten nog es even naor luusterd want op zoe’n dag zels dan ontgaot je toch hiel wat vanzels. Ik heurde Van der Meiden zeggen dat de heilige maegd Maria hielendal gien ‘maegd’ was mar gewoon ‘een jonge vrouw’ en dat hi’j daor in karkekringen al een boel gedonder over had het. A’k daor dan een schoffien mit in de hangmatte ligge dan kan’k mi’j dat ok best veurstellen dat zoe’n misreken d’r ooit (lange leden) insluupt is. Wa’k haost niet begriepen kan is dat zoks nooit eerder terechte zet is. Oons heit had vroeger een knecht veur op et laand en in de stal, en een maegd veur mit in ’t huj… (grappien) ik bedoel oons moeke had die maegd veur in huus vanzels. Mar omdat dat de ‘maegd’ was (vaeks nog niet trouwd), wol dat trouwes niet zeggen dat d’r nog nooit es op scheuten was.

Soks koj’ in aandere religies ok wel tegen. Een jonge vrouw die (nog) niet trouwd is mag ‘et’ veur heur trouwen nog niet eerder wel daon hebben. Aj’ daor zels dan mar stief en mit oogkleppen op in geleuven dan kuj’ ok zeggen dat elk maegien dat (nog) niet trouwd is, dus nog maegd is. Uut de kontekst van de brontekst is Van der Meiden d’r wis van dat d’r gewoon een jonge vrouw bedoeld wodt en gien ‘maegd’ in de betekenisse van onbevlekthied. De geleuvigen die daor een tal gebeden op baseerd hebben (heilige maegd) zollen neffens him neudig es wat ni’je gebeden maeken moeten. Desnoods moe’n de zonuumde dialektvertaelers dat mar doen. Mar es kieken, a’k es even niks te doen hebbe za’k d’r es mit te zet.

 

De. 29 juni 2004.
Dus vandemorgen om een uur of achte votreden naor de boot van halftiene. Op de pier an de aandere kaante van et waeter he’k een fiets huurd en bin zowat de hiele waddendiamant in ’t ronde west. Hier en daor bin ‘k es even een aentien et straand oplopen en hier en daor bin ‘k es even een mooi aentien ansteuken. ‘k Had honderd centen mitkregen en die moch ik hielendal kepotmaeken (is ok lokt).

Mit de oren flink in de wiend he’k bedocht dat et Biebel-gebeuren mar in een ni’j op te zetten stichting onderbrocht wodden moet. Et het haost gien naodielen en et veurdiel is daj’ wat makkeliker mit de centeraosie en mit foonsen ommegaon kunnen zonder daj’ daor in je eigen rechtspersoon(likhied) wat mit van doen hebben. En de basisveurweerden bin ok wat beter regeld aj’ wat mit kalamiteiten van doen kriegen. Dat moet dan mar angaon.

Mien volgende vraoge bi’j mi’jzels was doe: Aj’ d’r een stichting of zoks van maeken, moej’ dat dan allienig veur et Biebel-gebeuren doen of za’k et wat roemer opzetten? Grootkaans da’k et wat roemer opzette. D’r het zich al een drokker bi’j mi’j melded en iene bi’j oons op ‘e buurt wil graeg een uutgevri’je beginnen. En ik bin de laeste tied wel een stok tiene (ankommende) schrievers tegenkommen die wel es wat aanders willen as de SSr. Daor wodt de boel nog wel es weeromme stuurd mit de bosschop: jow moe’n eerst mar es een kursus volgen, he’k wel es heurd. Mien uutgevertien waor ik op ofstaand op et straand even mit GSM-de had ok geliek al wat idenen. Zo mos ie niet ofwaachten tot iene 50 gedichies (mit muuite) bi’jmekeer gadderd hadde mar koj’ binnen zoe’n klub best zo now en dan een verzaemel-bundel uutbrengen van een stok of vuuftig gedichten van verschillende schrievers. Dat kon neffens him krek liekegoed mit verhaelen en verhaelties. Et roege wark kan et beste middels internet lopen. Mien drokkertien het zoks ok al es eerder ok veursteld.

Mar, naor wat netaoris moe’k now veur een goed advies en even laeter veur et passeren van de oprichtingsakte? De netaoris die d’r as eerste veur in anmarking komt is veurzitter van de klub waor a’k now donneteur (lid) van binne en zonder zien integeriteit ok mar een greintien in twiefel te trekken verwaacht ik bi’j een aandere netaoris toch een wat aandere veurlichting as bi’j disse, liekt mi’j. Die man had dat baentien doe ok nooit op him nemen moeten vanzels. Dat kost ‘m now dus haandel.

 

Ma. 28 juni 2004.
Yvonne, alvaast van hatte fielseteerd mit et haelen van je propedeuse!!!

Ik mag graeg es wat op Zuid-Afrikaanse webstegies kieken. Zoas ze daor (oonze Nederlaanse) tael bruken vien ik een genot veur ’t benul. Et is krek as mit et Vlaams uut België mar dan aanders. Prachtig vien ik et. Aj’t veur et eerst zien dan is et krek gewoon Nederlaans mit een protte tikfouten, zo liekt et. Zoe’n stokkien is toch prachtig om dat van je moeke te kriegen:

Mamma:
Ek en oom Barry het nou eers lekker na julle foto's gekyk. Dis regtig baie mooi en so lekker om julle weer te sien. Oom Barry wonder net of daardie page 1 nie opgedateer moet word nie. Ek sal vir Rob ook die webadres gee sodat hy kan sien wie en wat julle twee is. Baie liefde en weer: geniet die wonderlike voorreg!

Hebben jow wel es zo ‘lekker’ naor foto’s van je nefies of nichies keken? En zoe’n slotzin is toch hiel wat aanders as oons standerd: Mit vrundelike groeten…

Doe’k vandmiddag veur mi’jzels even naor Liwwadden ree, belde de Omrop om telefonisch nog even nao te praoten. Now zeg ik, ik bin krek onderwegens die kaante uut, dat aj’m even geduld hebben dan kom ik d’r an. Dat doe zat ik ok zomar nog even bi’j Gurbe op ‘e praotstoel. Ik heb daor ok een peer van mien woordeliesten liggen laoten. Dat he’k bi’j de meerste journalisten daon die’k de laeste tied troffen hebbe. Et wodt de hieltied slim wardeerd en ze kun, ik zegge ‘kun’, d’r heur veurdiel nog wel es mit doen want wat sommigen van heur d’r van bakken… Mar och, pattie van et kraantevolk hebben ok al muuite genoeg mit heur eigen Frysk en/of Nederlaans… of zollen ze de hieltied nog et letterduveltien de schuld geven?

Aj’m mi’j morgen missen… dan gao’k mit de halftiene boot een daggien naor oonze waddendiamant. Even lekker uutwi’jen op et gooldgele straand/zaand. Dan gao’k even lopen te bedaenken hoe as ’t now veerder moet mit mien Stellingwarver Biebel. Zo gauw a’k van de boot ofstappe dan is et uutgaankspunt van mien gedachten om een Stellingwarver Biebel Stichting in et leven te roepen. Ja, en aj’ dan toch doende binnen dan zo’k die stichting ok nog wel es wat uutbreiden kunnen naor allerhaande aandere schrieveri’je. Wodt et dan toch een soorte van alternatieve schrieversronte? Och, waorom eins ok niet… Morgen mar es even lopen te dromen over alle veurs en tegens.