De Verleuren Zeune

Weeromme naor Biebel
Weeromme naor Stellingwarfs
Home


De Verleuren Zeune  (Lukas 15:11 - 32)

Versie van H.J. Bergveld (1902-1966):

11 En Hi'j zee: "Een heit har twie zeunen.
12 De jongste zee op een dag tegen zien heit: ,,Heit, geef mi'j mien kiendspat, dat mi'j toekomt." Doe dielde die heit zien bezit onder heur beiden.
13 En kot daorop verkochte de jongste zien pat en hi'j trok de wiede wereld in en gong naor een veer laand, waor ie ommeraek in 't geld ommesleug en et verdee in een leven van overdaod.
14 Doe ie alles d'r deur brocht har, wodde 't een minne tied in dat laand, ja, d'r kwam alderdeegst hongersnood en ok de jongkerel kreeg et krap.
15 Hi'j schooide op 't laest bi'j ien van de burgers daor en die leut him op zien loslopende varkens passen.
16 Hi'j har zoe'n honger, dat ie wel graeg mit de varkens uut de bak eten wol, mar gien iene gaf him daor permissie veur.
17 Doe kwam ie tot himzels en zee: ,,Hoeveule van mien heiten arbeiders hebben brood genog en ik vergao van de honger. Weej' wat ?
18 Ik neem de bienen en ik gao naor Heit en dan za'k tegen him zeggen: Heit, ik heb verkeerd daon, tegen God en tegen jow en ik heb miene naeme verspeuld.
19 Beschouw mi'j mar niet meer as jow zeune, mar laot mi'j arbeider bi'j jow wodden."
20 En mit, dat ie zo dochte, gong ie op reize: op huus an ! Doe ie 't oolderlike huus nog mar in de veerte zien kon, zag zien heit him al ankommen. Doe die him zag, wodde 't him te machtig en hi'j schoffelde zien kiend integen en doe ze mekeer truffen, sleug ie him de aarms om 'e haals en hi'j gaf him een tuut.
21 De zeune wodde ok muuilik en zee: ,,Heit, wat bin 'k toch mis west en wat heb ik jow zeer daon. Ik heb zundigd tegen God en tegen Jow. Mar ik zol toch zo graeg weer veur jow warken willen, mar dan as arbeider en niet as jow zeune, want die naeme he'k verspeuld !"
22 Mar de heit zee tegen zien knechten: ,,Hael vlogge et zundagse pak en trek him dat an, doe him een ring an de vinger en geef him schoenen !
23 Hael et zuuite-melkskalf en slaacht et drekt en lao' we een feestmaol op 'e taofel zetten.
24 Want mien zeune was dood, mar now leeft ie weer; hi'j was verleuren, mar hi'j is weer terechte !" En zo wodde d'r feest vierd !
25 De ooldste zeune was op 't laand en doe ie bi'j de plaetse kwam, heurde hi'j meziek en daansen.
26 En hi'j reup ien van de knechten en vreug wat d'r te redden was.
27 Die zee: ,,Jow bruur is weeromme kommen en jow heit het et messelkalf slaachten laoten omdat ie gezond en wel thuus kommen is."
28 Mar de boerezeune wodde lelk en wol niet iens in huus. Doe kwam zien heit butendeure en perbeerde him te bepraoten.
29 Mar hi'j snauwde: ,,Een mooi spul ! Hoeveul jaor poggel ik veur jow en altieten heb ik jow zin daon ! Mar ik heb nog gien jonge geit van jow had om es feest te vieren mit mien kammeraoden !
30 Mar now die zeune van jow kommen is, die jow geld d'r deur brocht het mit losse vrouwlu, heb ie veur him et messelkalf slaachten laoten !"
31 Doe zee de heit: ,,Kiend, kiend, ie bin ja altieten bi'j mi'j en alles van mi'j is van jow, disse hiele plaetse !
32 Moe'n wi'j dan niet bliede wezen en feestvieren, now jow bruur, die dood veur oons was, weer kommen is en leeft ? Hi'j was onmes verleuren en is weer terechte !""


Versie uit de NBG 1951:

11 En Hij zeide: Een zeker mens had twee zonen.
12 En de jongste van hen zeide tot den vader: Vader, geef mij het deel des goeds, dat mij toekomt. En hij deelde hun het goed.
13 En niet vele dagen daarna, de jongste zoon, alles bijeenvergaderd hebbende, is weggereisd in een ver gelegen land, en heeft aldaar zijn goed doorgebracht, levende overdadiglijk.
14 En als hij het alles verteerd had, werd er een grote hongersnood in datzelve land, en hij begon gebrek te lijden.
15 En hij ging heen, en voegde zich bij een van de burgers deszelven lands; en die zond hem op zijn land om de zwijnen te weiden.
16 En hij begeerde zijn buik te vullen met den draf, dien de zwijnen aten; en niemand gaf hem dien.
17 En tot zichzelven gekomen zijnde, zeide hij: Hoe vele huurlingen mijns vaders hebben overvloed van brood, en ik verga van honger!
18 Ik zal opstaan en tot mijn vader gaan, en ik zal tot hem zeggen: Vader, ik heb gezondigd tegen den Hemel, en voor u;
19 En ik ben niet meer waardig uw zoon genaamd te worden; maak mij als een van uw huurlingen.
20 En opstaande ging hij naar zijn vader. En als hij nog ver van hem was, zag hem zijn vader, en werd met innerlijke ontferming bewogen; en toe lopende, viel hem om zijn hals, en kuste hem.
21 En de zoon zeide tot hem: Vader, ik heb gezondigd tegen den Hemel, en voor u, en ben niet meer waardig uw zoon genaamd te worden.
22 Maar de vader zeide tot zijn dienstknechten: Brengt hier voor het beste kleed, en doet het hem aan, en geeft hem een ring aan zijn hand, en schoenen aan de voeten;
23 En brengt het gemeste kalf, en slacht het; en laat ons eten en vrolijk zijn.
24 Want deze mijn zoon was dood, en is weder levend geworden; en hij was verloren, en is gevonden! En zij begonnen vrolijk te zijn.
25 En zijn oudste zoon was in het veld; en als hij kwam, en het huis genaakte, hoorde hij het gezang en het gerei,
26 En tot zich geroepen hebbende een van de knechten, vraagde, wat dat mocht zijn.
27 En deze zeide tot hem: Uw broeder is gekomen, en uw vader heeft het gemeste kalf geslacht, omdat hij hem gezond weder ontvangen heeft.
28 Maar hij werd toornig, en wilde niet ingaan. Zo ging dan zijn vader uit, en bad hem.
29 Doch hij, antwoordende, zeide tot den vader: Zie, ik dien u nu zo vele jaren, en heb nooit uw gebod overtreden, en gij hebt mij nooit een bokje gegeven, opdat ik met mijn vrienden mocht vrolijk zijn.
30 Maar als deze uw zoon gekomen is, die uw goed met hoeren doorgebracht heeft, zo hebt gij hem het gemeste kalf geslacht.
31 En hij zeide tot hem: Kind, gij zijt altijd bij mij, en al het mijne is uwe.
32 Men behoorde dan vrolijk en blijde te zijn; want deze uw broeder was dood, en is weder levend geworden; en hij was verloren, en is gevonden.


Versie  uit de NBV 2004:

11 Vervolgens zei hij: "Iemand had twee zonen.
12 De jongste van hen zei tegen zijn vader: "Vader, geef mij het deel van uw bezit waarop ik recht heb." De vader verdeelde zijn vermogen onder hen.
13 Na enkele dagen verzilverde de jongste zoon zijn bezit en reisde af naar een ver land, waar hij een losbandig leven leidde en zijn vermogen verkwistte.
14 Toen hij alles had uitgegeven, werd dat land getroffen door een zware hongersnood, en begon hij gebrek te lijden.
15 Hij vroeg om werk bij een van de inwoners van dat land, die hem op het veld zijn varkens liet hoeden.
16 Hij had graag zijn maag willen vullen met de peulen die de varkens te eten kregen, maar niemand gaf ze hem.
17 Toen kwam hij tot zichzelf en dacht: De dagloners van mijn vader hebben eten in overvloed, en ik kom hier om van de honger.
18 Ik zal naar mijn vader gaan en tegen hem zeggen: "Vader, ik heb gezondigd tegen de hemel en tegen u,
19 ik ben het niet meer waard uw zoon genoemd te worden; behandel mij als een van uw dagloners."
20 Hij vertrok meteen en ging op weg naar zijn vader. Zijn vader zag hem in de verte al aankomen. Hij kreeg medelijden en rende op zijn zoon af, viel hem om de hals en kuste hem.
21 "Vader," zei zijn zoon tegen hem, "ik heb gezondigd tegen de hemel en tegen u, ik ben het niet meer waard uw zoon genoemd te worden."
22 Maar de vader zei tegen zijn knechten: "Haal vlug het mooiste gewaad en trek het hem aan, doe hem een ring aan zijn vinger en geef hem sandalen.
23 Breng het gemeste kalf en slacht het. Laten we eten en feestvieren,
24 want deze zoon van mij was dood en is weer tot leven gekomen, hij was verloren en is teruggevonden." En ze begonnen feest te vieren.
25 De oudste zoon was op het veld. Toen hij naar huis ging en al dichtbij was, hoorde hij muziek en gedans.
26 Hij riep een van de knechten bij zich en vroeg wat dat te betekenen had.
27 De knecht zei tegen hem: "Uw broer is thuisgekomen, en uw vader heeft het gemeste kalf geslacht omdat hij hem gezond en wel heeft teruggekregen."
28 Hij werd woedend en wilde niet naar binnen gaan, maar zijn vader kwam naar buiten en trachtte hem te bedaren.
29 Hij zei tegen zijn vader: "Al jarenlang werk ik voor u en nooit ben ik u ongehoorzaam geweest als u mij iets opdroeg, en u hebt mij zelfs nooit een geitenbokje gegeven om met mijn vrienden feest te vieren.
30 Maar nu die zoon van u is thuisgekomen die uw vermogen heeft verkwanseld aan de hoeren, hebt u voor hem het gemeste kalf geslacht."
31 Zijn vader zei tegen hem: "Mijn jongen, jij bent altijd bij me, en alles wat van mij is, is van jou.
32 Maar we konden toch niet anders dan feestvieren en blij zijn, want je broer was dood en is weer tot leven gekomen. Hij was verloren en is teruggevonden.""


Versie uit de Biebel in et Stellingwarfs (2010):

11 Doe zee hi’j: “Iene hadde es twie zeunen.
12 De jongste van heur zee tegen zien vader: “Vader, geef mi’j et pat van jow bezit wao'k recht op hebbe.” De vader verpatte zien hiele vermogen onder heur.
13 Nao een peer daegen verzulverde de jongste zeune zien bezit en reisde naor een veer laand, waor hi’j d’r losbaandig op los leefde en zien centen d’r vlot deur brocht.
14 Doe hi’j uutgeven hadde, wodde dat laand troffen deur een zwaore hongersnood, en kreeg hi’j gebrek an van alles.
15 Hi’j vreug om wark bi’j iene van de inwoners van dat laand, die him op et veld zien varkens huden leut.
16 Hi’j hadde wat graeg miteten wild van de atepoelen die de varkens as eten kregen, mar gieniene gaf ze him.
17 Doe kwam hi’j tot himzels en docht: De knechten van mien vader hebben eten genoeg, en ik kom hier omme van de honger.
18 Ik zal naor mien vader gaon en tegen him zeggen: “Vader, ik hebbe zundigd, liekewel tegen de hemel as tegen jow,
19 ik bin et niet meer weerd om jow zeune nuumd te wodden; behaandel mi’j as iene van jow knechten.”
20 Hi’j vertrok drekt en gong onderwegens naor zien vader. Zien vader zag him in de veerte al ankommen. Hi’j kreeg medelieden en leup vlogge op zien zeune toe, vul him om de hals en gaf him een tuut.
21 “Vader,” zee zien zeune tegen him, “ik hebbe zundigd, liekewel tegen de hemel as tegen jow, ik bin et niet meer weerd om jow zeune nuumd te wodden.”
22 Mar de vader zee tegen zien knechten: “Hael vlogge de mooiste kleraosie en struup ‘m die an, doe him een ring an zien vinger en geef him sandalen.
23 Breng et oppapte kalf en slaacht et. Lao’we eten en feestvieren,
24 want disse zeune van mi’j was dood en is weer tot leven kommen, hi’j was verleuren en is weeromme vunnen.” En ze begonnen feest te vieren.
25 De ooldste zeune was op et veld. Doe hi’j op huus an gong en al aorig kotbi’j was, heurde hi’j meziek en daansen.
26 Hi’j reup iene van de knechten bi'j him en vreug wat d’r te redden was.
27 De knecht zee tegen him: “Jow breur is thuuskommen, en jow vader het et oppapte kalf slaacht omreden hi’j him gezond en wel weeromme kregen het.”
28 Hi'j wodde poer lelk en wol niet naor binnen gaon, mar zien vader kwam naor buten en perbeerde him te bederen.
29 Hi’j zee tegen zien vader: “Al jaorenlaank wark ik veur jow en gienertied bin ‘k jow ongeheurzem west aj’ wat van mi’j vreugen, en jow hebben mi’j alderdeegst gienertied een geitebokkien geven om mit mien kammeraoden feest te vieren.
30 Mar now die zeune van jow thuuskommen is die jow vermogen d’r deurjaegd het bi’j de hoeren, hebben jow veur him et oppapte kalf slaacht.”
31 Zien vader zee tegen him: “Mien jonge, ie bin altied bi’j me, en alles wat van mi’j is, is van jow.
32 Mar we konnen toch niet aanders as feestvieren en bliede wezen, want je breur was dood en is weer tot leven kommen. Hi’j was verleuren en is weeromme vunnen.””


Toegift uut Dantzig (Po) (oorsprong Nedersaksisch) verkleinwoorden

De gelijkenis van den verlorenen zoon in den tongval van de stad Dantzig. 
Medegedeeld door den heer Prof. Dr. Johann Aug. O.L. Lehmann, Königl. Gymnasial-Director a. D. te Dantzig. October 1870.
(In hoogduitsche spelling.)

11. Doa wär moal 'n mann, dei had twei sähns.
12. On de jingste von disse sähns säd tau siin voader: voaderke! gäw' mi miin deel von diin gaud dat mi taukumt. On hei deelde enne siin gaud.
13. On nich lange tiid dernoa doa neem de jingste allens toop, on jung wiit van doar en een anner land, on doar verbrocht hei wat hei had med schlampampe.
14. As hei nu allens vertährd had, keem eene groote hongerschnood ewer dat heele land, on hei silwst fung an tau darwe.
15. On hei jung hen on hung seck an een'n von de liidkes dei en jen land daun wone, on dei scheckt em op siin land, de schwiin tau heede.
16. On hei wul geern siin liiw vull moake med dräwer, wo de schwiin fräte, on keen minsch gaw em wat.
17. Hei bedocht nu bi seck silwst on säd: wo veel doagleenersch von miin voader hewwe meer brood as sei bruke, oawerschd eck vergoa sau veer honger.
18. Eck well mi upmoake on goan tau miin voaderke, on well em segge: voader! eck hew schwoar sindicht en den himmel on veer di.
19. Eck doog nich meer, dat eck diin sähn heet; moak mi tau een'n von diine doagleenersch.
20. On hei moakt seck up on keem tau siin voaderke. Doa hei oawerschd noch wiit wech wär, sach siin voader em on jrämde seck seerkens, on leep der tau, on full em om de hals on posste em.
21. Siin sähn oawerschd säd tau em: voader! eck hew schwoar sindicht en den himmel on veer di; eck doog nich meer dat eck diin sähn heet.
22. Oawerschd de voader säd tau siine knechts: hoald ju dat beste kleed on treckd em dat an, on gäwt em een'n rink an siine hand on schau up de feet.
23. On hoald een mastkalw on schlacht et; wi welle eete on lostich siin.
24. Denn diss miin sähn wär dodich on hei es nu wedder leewendich worde; hei wär verlaore on hei es nu wedderfunge. On sei funge an lostich tau siin.
25. Oawerschd siin eldster sähn wär up det feld; on as hei näger keem an 't huus doa heerd' hei singe ook danze.
26. On hei reep een'n von de knechts on froagd em: wat hewd dat tau bedide?
27. Hei oawerschd säd tau em: diin broder es wedder kaome, on diin voaderke hewd een mastkalw schlacht, wiil dat hei em wedder gesond bi seck hewd.
28. Doa ward hei falsch on wull nich rinner goan; siin voaderke oawerschd keem ruter on bäd' em rinner.
29. Hei oawerschd säd' tau siin voaderke: Sieh' moal! eck deen di nu all sau veele joar on hew diinen wellen emmersch daun, on du hest mi noch miin doag nich een'n bock gäwe, dat eck kunn lostich siin med mine frind.
30. Nu oawerschd disse diin sähn es kaome, dee diin gaud med hore dorchbrochd hewd, hest du em dat mastkalw schlacht.
31. Hei oawerschd säd tau em: miin sähn! du best emmersch bi mi, on allens wat miin es, dat es ook diin.
32. Salle wi ons nich freie ook lostich siin, wiil dat disse diin broder dodich wär on hei es nu wedder lewendig worde; hei wär verlaore on hei es nu wedderfunge.
 
Aanteekeningen
De oa klinkt tusschen o en a in, meest naar de o overhellende; de ao eveneens, maar meest naar de a zweemende.

Voaderke, vader. Het dantziger volk maakt in zijn tongval zeer veel gebruik van verkleinwoorden, even als dit ook elders, b.v. te Leeuwarden en in menig andere plaats waar de volksspraak nederduitsch is, geschiedt. Zoo zal men in den regel voaderke zeggen in de dagelijksche spreektaal, en slechts bij zeer bijzondere gelegenheden, waar gemoedelijkheid en vertrouwelijkheid niet te pas komt, zooals in vers 18 en 21, voader.

Bron: http://www.dbnl.org/tekst/wink007alge01_01/wink007alge01_01_0007.php


© Piet/er Bult, meie 2010