Convenant

Weeromme naor Stellingwarfs
Home


Convenant Nedersaksisch

Op 10-10-2018 hebben de Gemeenten en Provincies die het aangaan gezamelijk een convenant gesloten.

CONVENANT INZAKE DE NEDERLANDSE ERKENNING VAN DE REGIONALE NEDERSAKSISCHE TAAL

Partijen

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, handelende in de hoedanigheid van bestuursorgaan, hierna te noemen: de Minister;

en

Provincie Drenthe, vertegenwoordigd door gedeputeerde C. Bijl, handelend ter uitvoering van het besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 02-10-2018;

Provincie Fryslân, vertegenwoordigd door gedeputeerde S.A.E. Poepjes, handelend ter uitvoering van het besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 25-09-2018;

Provincie Gelderland, vertegenwoordigd door gedeputeerde J.P.M. Meijers, handelend ter uitvoering van het besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 25-09-2018;

Provincie Groningen, vertegenwoordigd door gedeputeerde H. Staghouwer, handelend ter uitvoering van het besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 25-09-2018;

Provincie Overijssel, vertegenwoordigd door gedeputeerde W.H. Maij, handelend ter uitvoering van het besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 02-10-2018;

Gemeente Ooststellingwerf, vertegenwoordigd door wethouder F. Hylkema, handelend ter uitvoering van het besluit van het college van Burgemeester en Wethouders d.d. 12-06-2018;

Gemeente Weststellingwerf, vertegenwoordigd door burgemeester N.A. van de Nadort, handelend ter uitvoering van het besluit van het college van Burgemeester en Wethouders d.d. 21-09-2018;

hierna gezamenlijk te noemen: partijen;

Overwegende dat:

• de regionale Nedersaksische taal is erkend onder deel II van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden (hierna: het Handvest). Hiermee erkent de regering de streektaal als een verrijking voor het Nederlands cultureel erfgoed en kunnen betrokken provincies en gemeenten een eigen beleid voor het Nedersaksisch voeren;
• partijen het wenselijk achten om binnen Nederland expliciet uitdrukking te geven aan een gemeenschappelijke visie vanuit de overheid op de waarde en de positie van het Nedersaksisch;
• partijen het belangrijk vinden om gezamenlijk de wenselijkheid van het volwaardig bestaan van het Nedersaksisch in levend gebruik, in gesproken zowel als in geschreven vorm te onderschrijven;
• het gebruik van het huidige Nedersaksisch in zijn hoofdvariëteiten, het functioneren als levendig communicatiemiddel en de verzorgde gebruikmaking in het bestuurlijk verkeer en in culturele uitingen van belang zijn voor de eigen cultuur en identiteit;
• het Nedersaksisch wordt beschouwd als een actuele spiegel van een levende, eeuwenoude traditie, die op moderne wijze wordt voortgezet;
• het van belang is om het imago van het Nedersaksisch en de gebruiksmogelijkheden te stimuleren en te versterken, zodat oudere generaties gemotiveerd worden om hun taal aan jongeren door te geven en dat jongeren ervoor open staan om de taal te leren en te gebruiken;
• partijen in consensus bepalen wat de gevolgen zijn van een erkenning binnen Nederland en dat daarbij niet deel III van het Handvest als een vertrekpunt wordt genomen;
• het primaat van de ontwikkeling van het beleid met betrekking tot het Nedersaksisch bij de Nedersaksische overheden ligt, waarbij zij zelf bepalen op welke wijze passend aandacht gegeven kan worden aan de bescherming van het Nedersaksisch, en dat de minister waar mogelijk een complementaire rol vervult;
• het beleid ter bevordering van het gebruik van het Nedersaksisch nadrukkelijk geen vorm krijgt door het introduceren van verplichtingen en voorschriften;
• het belang van het Nedersaksisch in het handelsverkeer met de Noord-Duitse deelstaten onderschreven wordt;
• het in het (primair) onderwijs al toegestaan is om les te geven in een regionale taal of streektaal waar die een levende taal is1;
• het Nedersaksisch in het voortgezet onderwijs, in aanvulling op de verplichte lesstof, vakken en programma’s, in de vrije ruimte kan worden aangeboden

Spreken het volgende af:

Artikel 1

De Minister erkent de regionale taal Nedersaksisch als een wezenlijk, volwaardig en zelfstandig onderdeel van de taalsystematiek binnen Nederland.

Artikel 2

1. Partijen spannen zich, voor zover dat in hun vermogen ligt, in en werken samen om de Nedersaksische taal in Nederland te behouden en het gebruik te bevorderen, zonder de totstandkoming van nieuwe wet- en regelgeving.
2. De in het eerste lid bedoelde inspanningen en samenwerking worden, in consensus, nader uitgewerkt in procesafspraken over onder andere vergaderfrequentie, elkaar actief informeren, het delen van goede voorbeelden, afstemming van en communicatie over projecten die het plaatselijke en regionale belang overstijgen. Deze afspraken moeten passend zijn in de gegeven landelijke, regionale en lokale context en de nationale erkenning onderstrepen.
3. Partijen dragen gezamenlijk zorg voor de in het tweede lid bedoelde afspraken.
4. Partijen evalueren binnen twee jaar na inwerkingtreding de werking van het convenant.

Artikel 3

1. Dit convenant is niet in rechte afdwingbaar.
2. Dit convenant treedt in werking met ingang van de dag na ondertekening door alle partijen en wordt voor onbepaalde tijd aangegaan.
3. De tekst van het convenant wordt gepubliceerd in de Staatscourant.

Artikel 4

1. Elke partij kan het convenant met inachtneming van een opzegtermijn van acht weken schriftelijk opzeggen.
2. Wanneer een partij het convenant opzegt, beraden de overige partijen zich over de gevolgen daarvan voor het convenant.
3. Ingeval van beëindiging van het convenant krachtens opzegging is geen van de partijen jegens een andere partij schadeplichtig.

1 Zie artikel 9, dertiende lid , van de Wet op het primair onderwijs
2 Zie ook artikel 26b, zevende lid, onderdeel d en artikel 26c, zesde lid, onderdeel .d van het Inrichtingsbesluit WVO.

pb: Elke partij kan het convenant zonder gevolgen opzeggen.
pb: Art. 9, 13de lid, van de Wet op het primair onderwijs is op 14-07-2024 door de Overheid ingetrokken!
pb: Ook het Besluit WVO is per 01-08-2022 door de Overheid ingetrokken.
pb: Wat is de waarde van dit Convenant nog? Nul, komma, nul !

Download hier het hele Convenant in pdf met toelichting.

*

Mijn eerste reactie: een beetje een te domme overeenkomst tussen Overheid en semi-Overheid om serieus te nemen.
Mijn kritische beschouwing:

Art. 1: De Overheid heeft het Nedersaksich (NDS) in NL immers in 1996 al erkend.

Art. 2: De Provincies en Gemeenten spannen zich (volgens eigen zeggen) al in om het NDS te behouden en zelfs te bevorderen.
Helaas, blijft dit gewoonlijk bij mooie woorden maar is de praktijk vaak dat de (semi)overheden zaken blokkeren met hun subsidiebeleid. Zij gaan vaak in zee met één instituut dat vervolgens als een taal politie gaat optreden, waardoor veel enthousiastelingen (zoals wij) afhaken.
De genoemde samenwerking moet nog worden uitgewerkt maar daarvan zal dan ook geen sprake zijn.
Van het gezamenlijk zorgdragen voor bedoelde afspraken zal naar mijn bescheiden mening niets, maar dan ook niets terechtkomen.
Ik ben eigenlijk wel nieuwsgierig naar de evaluatie-gesprekken, zo die al hebben plaatsgevonden. Ik zal er eens naar gaan informeren.

Art. 3: Mijn mening wordt goeddeels gevormd door ervaring en volgens dit artikel is het niet (gerechtelijk) afdwingbaar.
Een vrij zinloze overeenkomst, derhalve.
Het zijn dan ook nauwelijks afspraken te noemen, die voor onbepaalde tijd wordt aangegaan en zullen ingaan nadat alle partijen het stuk hebben ondertekend.
Om het convenant een beetje een chic aanzien te geven zal het worden gepubliceerd in de NL Staatscourant en is het zgn. in het Parlement besproken.
Het convenant is in de Eerste Kamer der Staten Generaal als aanhangsel bij het beleid aangaande de Friese taal besproken.
Zie: https://www.eerstekamer.nl/overig/20181221/convenant_inzake_de_nederlandse/meta
Het convenant is in de Tweede Kamer der Staten Generaal besproken.
Zie: https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2019D30177

Art. 4: Het convenat is met een opzegtermijn van 8 weken, zonder gevolgen op te zeggen door de partijen.
Ik ben dus wel benieuwd hoeveel opzeggingen er al zijn geweest. Vraag ik ook gelijk even.
Als een partij het lidmaaschap opzegt, dan zullen de overgebleven partijen zich gaan beraden over de gevolgen voor het convenant.
Wauw!
Bij opzegging is geen der partijen voor enige schade aansprakelijk te stellen.
Het is dus zeer eenvoudig afscheid te nemen van dit zinloze document...

pb: Het convenant Nedersaksisch werd in 2018 gesloten met de belofte dat binnen twee jaar een evaluatie zou plaatsvinden. Inmiddels is het 2025, en een degelijke evaluatie is nog steeds niet uitgevoerd.
pb: Zie voor meer commentaar o.a.: https://www.drentsparlement.nl/actueel/sp___convenant_nedersaksisch_/ 
pb: Elke partij kan het convenant zonder gevolgen opzeggen.
pb: Art. 9, 13de lid, van de Wet op het primair onderwijs is op 14-07-2024 door de Overheid ingetrokken!
pb: Ook het Besluit WVO is per 01-08-2022 door de Overheid ingetrokken.
pb: Wat is de waarde van dit Convenant nog? Nul, komma, nul !

O.a. de provincie Drenthe heeft over dit nietszeggende convenant en over Deel II / III wel eens vragen gesteld.
Ze hier bijv. antwoord op vraag 7:

Bron: https://www.drentsparlement.nl/actueel/sp___convenant_nedersaksisch_/

Vraag 7
In het verleden is gepleit voor erkenning van het Nedersaksisch onder deel 3 van
het Europees Handvest voor regionale- en minderheidstalen. Waarom is dit
tegengehouden en acht het college het wenselijk dat Drenthe zich alsnog voor
deze erkenning inspant?

Antwoord 7
Erkenning onder deel 3 is alleen haalbaar als alle convenantpartners dit
steunen. Dit is niet het geval. Het Rijk heeft meerdere keren aangegeven
dat erkenning onder deel 3 van het Europees Handvest niet wenselijk is,
vanwege de juridische en financiële consequenties. Ook de Nedersaksische
overheden vonden een juridische erkenning geen goede optie,
vanwege de wettelijke verplichtingen die daarmee gepaard gaan. In
plaats daarvan is in dialoog met BZK gekeken naar een andere vorm van
erkenning van het Nedersaksisch, namelijk via het convenant dat in 2018
ondertekend is. De convenantpartners richten zich op de afspraken in het
convenant en voeren het gesprek met het Rijk over wat haalbaar is
binnen die kaders. Wij achten het daarom nu niet wenselijk om ons
alsnog voor de erkenning onder deel 3 in te spannen.


© Piet/er Bult, november 2025


Download hier het hele Convenant in pdf met toelichting.

De gemeenten Urk, Bunschoten en de provincie Flevoland hebben zich op 13-09-2024 aangesloten bij het Convenant


Terug naar boven
Weeromme naor Stellingwarfs
Home