Naor Dagboekien
Zu. 20 juni 2004.
Bi’j et vertaelen van et biebelboek Marcus, kwam ik vandaege de riegel
"… om Gods uitverkorenen zo mogelijk te misleiden …", tegen. Doe ha’k
even knap muuite mit et woord "uitverkorenen". Een eerste gedaachte in
’t Stellingwarfs was: uutverkorenen, uutselekteerden, uutkeuzenen, of
zokswat. Mar dat vien’k gien mooi Stellingwarfs. Ik nuum dat wel es:
Berkenbosch Stellingwarfs omreden Karst een protte (te vule) van dat
soorte van woorden bruukt. Mien Nederlaanse woordeboeken hebben et bi’j
"uitverkoren" over: boven anderen verkozen; bi’j "uitverkorene":
geliefde, zalige. Ik bin d’r disse keer (en veurlopig) mar wat makkelik
omhenne gaon en hebbe d’r: "…om de deur God uutzochte meensken zo
meugelik te misleiden.", van maekt.
Uutverkoren ston niet in ’t Stellingwarfs woordeboek krek as gliemiddel, gliermiddel of gliedemiddel trouwes (ha’k gisteraovend even neudig bi’j een kerweigien). Gliedeplaanke staot d’r wel in mar dat is: 1. plank in ouderwetse w.c. waarover de uitwerpselen weggleden. As d’r now straks over een jaor of vuuftig iene in ’t woordeboek dat woord tegenkomt dan daenkt‘ie vaaste dat Stellingwarvers rond 2000 zoe’n w.c. hadden mit een gliedeplaanke. Niks gien, Royal Sphinx of zo wat mar ze poepten doe op een pot mit een gliedeplaanke.
Za. 19 juni 2004.
Vandeweke docht ik kom, lao’we de Stellingwarver Gemiente Westaende
even persoonlik kond doen van et ontkiemen van een Stellingwarver
Biebel. Dus maekte ik een netties briefien veur de B en de W en de
aandere baentiesmannen van et Gemientehuus in Wolvege. Vandaege kreeg
ik mien bericht deur dezelde TPG-post weeromme waor’k ‘m mit henne
stuurd hadde mit de antekening: "Geen brievenbus / brievenbus vol".
Veur et geval ik et misschien hielendal in Ni’jberkoop wel es niet
bergriepen zol - en dat dee’k dus niet - hadden ze et d’r ok even in ’t
Fraans op zet: "Pas de boîte / Boîte aux lettres pleine." As een
lezer van dit dagboekien et wel begriept, zol die mi’j dan wel even
bescheid doen willen? Veur disse iene keer za’k et maendag of deensdag
zels even ofgeven bi’j de balie.
Vandaeg een drokke dag had in ’t Grunninger laand van ’t Oldambt. Een verhuzing van komputers en wat daor meer bi’j kieken komt. Veerder za’k jim d’r niet mit lastig valen, want et was gewoon hadde warken en dus nog gien tied vunnen om de kraante te lezen.
Vr. 18 juni 2004.
Och, en as je naeme dan opiens es een peer keer in allerhaande kraanten
staot dan kiek ie en lees ie zoe’n stokkien mit meer as gewone
belangstelling. Da’s waor. ‘k Perbere bi’j mezels uut te vienen hoe as
dat anvuult. An de iene kaante wel aorig (vanzels) mar an de aandere
kaante wo’k d’r ok wat benauwd van. ‘k Zal ’t nog even anzien, mar ‘k
geleuve toch da’k mien wark liever wat in ’t schaad doe. Now ja, zo now
en dan een keer in de kraante dan mit een inzunnen stokkien of zoks. ’t
Is muuilik bescheiden te blieven, zegd ien of aander lietien. Prediker
zegt: Maek
je niet drok want et is allemaole locht. Wat nut het de meenske van al
zien bezit, van al zien muuizeme vrotteri'je onder de zunne?
Es even kieken wat Henk d’r in et Stellingwarfs Woordeboek d’r van zegt:
Bescheiden bn.; -er, -st
1. Nederig, ingetogen, zonder inbeelding, eenvoudig (…) dat wi’j bescheiden en nederig van hatte blieven.
2. Niet opdringerig, zich niet op de voorgrond begevend. Die man is misschien wel een betien te bescheiden.
3. Niet groot, niet ruim. Die man het mar een bescheiden inkommen.
A’k dit dan zo leze, dan kan’k et wel wezen willen mar zo bescheiden bin ik dus ok weer niet behalven dat ad. 3. Dat bescheiden het now juust wel alles mit mi’j van doen (hiel vervelend).
Doe’k vandaege de Liwwadder deursnuuide vun ik wel meenstens drie keer een anleiding veur een inzunnen stokkien, mar och, ’t is krek as de titel van Johan zien ni’je boek al zegt: De wereld is gek. Mar ik priezige mi’j elke dag gelokkig da’k daor een schoffien pat van wezen mag en veur al et overige: ‘Lit de lju mar rabje.’ En zo is ’t mar krek. Prediker het geliek, Henk het geliek en Johan krigt ok een keer geliek van mi’j.
Do. 17 juni 2004.
Veur oons (kleine) krinkien van keunstschrievers wa'k vandaege in de
weer mit et schrieven van gebeurtenissen waor de hieltied et thema
'tied van 't jaor' in weeromme kwam. Daor weren vanzels nog al wat
veurweerden an verbunnen, aanders is 't ok gien keunst vanzels. Iene
van die veurweerden was dawwe de maonden van 't jaor niet bi'j heur
naeme numen mochten. As jow/jim now - krek as ikke trouwes - dat
riegeltien ok even kwiet weren dan he'k ze hier nog es veur jow/jim
opschreven.
Jannewaori – Louwmaond
Feberwaori – Sprokkelmaond
Meert – Lentemaond
April – Grösmaond
Meie – Bluuimaond
Juni – Zommermaond
Juli – Hujmaond
Augustus – Oogstmaond
September – Haastmaond
Oktober – Wienmaond
November – Slachtmaond
December - Wintermaond
Now, en dan ka’k mi’j bi’j de meerste van die aliassen wel wat veurstellen behalven bi’j die iene, Louwmaond. Wat is een Louwmaond now toch? Wie help mi'j uut 'e braand?
Een juffer van et A.N.P. belde vandaege ok nog even veur wat anvullende infermaosie over zaoterdag de 26ste. Ze kwam uut Sallaand dat we konnen gewoon plat praoten. We hebben et d’r hiel gezellig wel meer as een ketier over had. Ze wus nog dat kotleden et Stellingwarver woordeboek uutkommen was van de Schrieversronte. En as de Stellingwarver Biebel dan ok van diezelde klub kwam? Ik mos heur teleurstellen… Veur de ofdieling muuiliker vraogen, he’k ze mar deurverwezen naor Pieter.
Wo. 16 juni 2004.
Vandaege wa’k even in de biebeltheek. Zo’k (nog) es vaeker doen moeten.
Las ik daor bi’j toeval een ni’jschierig stokkien over oonze Tjonger.
D'r bliekt zels een hiele Tjongerkultuur te wezen. Een prehistorische
kultuur uut et laete-paleolithikum, dateerd in de Allerød- en Jonge
Dryastied, dat wil zeggen ongeveer 12.000 tot – 10.000 jaor veur
Christus. De Tjongerkultuur maekt pat uut van een komplex van verwaante
groepen die tegere as Federmesser (pennenmesse) kultuur anduded wodden,
vanwegens et kenmarkende artefakt. Dat is een wat spitse mit dikke,
beugen, twieziedig retoucheerde rogge. Die Federmesserkultuur wodt
antroffen in et hiele Nederlaands-Noord-Duutse leegvlakte, zeg mar et
hiele Nedersaksische gebied. D'r is een beheurlike verwaantschop mit de
Fraanse Azilien en de Engelse Creswellkultuur, waoran ok verschillende
vienplakken in Nederlaand naor alle waorschienlikhied toeschreven
worden moeten. Over de levenswieze van de dregers van de Tjongerkultuur
is niet al te vule bekend, mar et weren wis jaegers.
Meer vraogen overholen as … Waorom wa’k ik eins ok alweer naor de biebeltheek…?
De. 15 juni 2004.
Gisteraovend veer nao twaelven op bedde en vandemorgen wawwe al veur
zes ure an de koffie en de thee. Om zeuven ure zol de smid kommen om de
peerdebienen weer es wat te bekubben. De oolde witte miste een iezer en
de jongste mos veur et eerst es naor keken wodden. Da’s allemaole goed
kommen. Doe de smid votgaon was zo’k krek wat an ’t wark doe ‘k beld
wodde deur de kraante. Ze wollen vandaege een klein stokkien maeken en
dan nao de zesentwintigste wat wiedwijdiger ingaon op De Stellingwarver
Biebel. En dat hebben ze (vandaeg in elk geval) daon. Ik hebbe vandaege
ok een vergeliek op dit webstee zet. Een stok vertaeling van de
NBG-1951 tegenover datzelde stok van H.J. Bergveld en datzelde stok ok
uut de NBV-2004 tegenover De Stellingwarver Biebel 2004. Et gaot alle
viere over ‘De verleuren zeune’ (Lucas 15:11-32).
Vandaege was de ni’je Ovend ok weer ni’j de post. Weer niks spannends in te beleven. Meer reklame rommel in ’t kevot as literaire inhoold. En de hieltied weer dezelde peer naemen vanzels. En et krinkien wodt hoe langer hoe kleiner liekt et wel. Op de foolder van de SSR over giften, legaoten of een foons op naeme, vul mien oge op et woord "fiscaole". Now staot dat woord niet in et dikke woordeboek mar "fiskus" wel (blz. 37 F-K). Mi’j liekt dat et "fiscaole" mit een ‘c’ dan ok een misser is. Even veerder et woortien "daorin". Een peer maonden leden het Henk nog es in de Ovend bried uutstokt dat "d’r" (haost) altied losschreven wodden moet van wat d’r nao komt. "Daorin" had neffens mi’j dan ok gewoon "daor in" wezen moeten. Zo staot et ok op blz. 625 A-E; daorin (meestal niet aaneen). Volgende zinnegien: "De laeste jaoren dot blieken…", had dat niet "De laeste jaoren dee blieken…" wezen moeten? En now bin ‘k nog mar bi’j de dadde riegel! Dat et ofbreek-strepien van "… een flink dof-fien geld…" wegvalen is, dat zal de drokker zien fout wel west hebben mar ‘een flink doffien’ vien ik krek zoks as ‘een hiel groot ballegien’. Dat zeg ie toch niet! ‘Een flinke dof geld’ of ‘een klein doffien geld’, liekt mi’j. En dit allemaole op de veurziede van een spiksplinter ni’je folder van et heufdburo!?! Nog krek even om ’t hoekien van de volgende bladziede keken mar doe ‘k daor "fiscus" toch mit een ‘c’ staon zag he’k et hiele ding zo bi’j et oolde pepier miterd. Zol Henk zien levenswark dan hielendal veur niks west hebben??? Mar och, oonze lieve Heer zol wel zegd hebben: wie zonder flaeters schrift, schrieve et eerste woord…
Gister ha’k de herhaeling van Huus&Hiem al mist en vandaege he’k de herhaeling van Wiespraoten ok nog mist, verdikkeme. Vanaovend onder et voetballen he’k een veurdracht veur iene naokeken op Stellingwarver taelfouten.
Ma. 14 juni 2004.
Om zes ure wa’k al beneden vandemorgen. De eerste reize zol – zoas
meerstal – even naor ’t husien wezen. Onder an de trappe ston et grune
mannegien mi’j weer op te waachten. ‘k Moch d’r vandaege weer niks over
zeggen mar we mossen votendaolik vot. Ik spatterde nog wat tegen mar
veur ik naor et husien west hadde zat ik al in mien onderbokse in heur
UFO en was al rad buten et beriek van oonze eerde…
Doe’k even laeter weer thuus brocht wodde deur de grune mannegies lag de Liwadder kraante op de matte. Hi’j was eupevalen op bladziede 13 van et Regio-ketern. Mien oge vul drekt op "Zorg Schrieversronte over promotie Fries". Da’s vremd docht ik, maekt de Schrieversronte heur now ok al drok over et Fries? Ze hebben zels al zorgen genoeg, mien ik te weten. Doe’k even veerder las begreep ik et al: ze maeken heur drok om de subsidie. Die zol wat in ’t gedrang kommen omreden oonze beide Gemienten heur (nog) niet schikken willen in et perveensie beleid veur de Friese tael.
Misschien nog niet iens zo gek. Et bestuur, de direktie en de staf van de Schrieversronte het et now al zo drok mit et binnenhaelen en et verantwoorden van de subsidie die ze krigt dat ze vaeks niet meer an ’t wark toe komt waor ze eins veur inhuurd binnen: et kreatief bezig wezen, et uutdregen en vaaste leggen van de Stellingwarver tael en kultuur. Ik stel veur dat ze dat dure gebouw (vesting) in Berkoop mar te koop zetten en in de beide ni’je Gemientehuzen van Oost- en Westaende een kantoorkaemertien huren. Pieter (mit daank en een bloempien veur alle goeie dingen die hi’j daon het) mar vervroegd in de vut en een stellegien jonge meensken die d’r veur kommen te warken moeten mar op de loonlieste van de Gemienten (elk de helte) dan hoeft et niet meer uut et (te) kleine pottien van et Kultuurfoons mar kun ze et uut de algemiene middels bestuveren. De administraosie (veurnamelik subsidie verantwoordings) - waor now te vule tied an verleuren gaot - kan dan daon wodden deur een baentiesman mit een opleiding veur dat soorte van zaeken. De jongere generaosie kan him dan neffens mi’j vule beter as now et geval is doende holen mit zaeken waor et warkelik omme gaot, de schrieveri’je en zo. De (saaie) Ovend kan dan mooi inruild wodden veur een maondblad waor meer schrievers an bod kommen as die kleine hadde keern van now.