Naor Dagboekien 

Veurige weke Ankem weke

Weke 36 (30/8-5/9.2004):
Zundag:
Doe’k vandemorgen de radio anzette heurde ik dat Henk en Frank ok weer veur et eerst nao de zoemer doende weren mit heur Huus en Hiem veur RWC. Tegen et aende bin ‘k dan ok mar even naor Noordwoolde toogd om heur een betien an te vieteren. Ze hadden Anne de Vries (NOS) en Henk Bloemhoff (SSr) vandaege in heur uutzending te praoten. Op die beide Stellingwarver kopstokken hadden ze (nog) wel wat meer deurzaegen mocht om mi’j.

Hielendal op ‘e fiets, kreeg ik vandemiddag zo mar opiens een fan uut Et Vene over de heerd. Mit een paantien koffie hewwe gezellig een uurtien praot. Omreden hi’j zo now en dan ok nog wel es wat mit et Stellingwarfs van doen het, he’k him mien beide ‘woordeboekies’ mitgeven want ie moe’n je fans in ere holen, niet waor?

Vanaovend he’k naor de preek (dat was lange leden) in Oosterwoolde west. Ds. Rienk Klooster gong veur in een Stellingwarver dienst om 19:00 ure en… ja heur, hi’j had et eerste boekien Genesis in een Stellingwarver vertaeling bi’j him op ‘e kaansel, las daor een tal vassen uut veur en had een preek maekt rond et verhael van Kaïn en Abel. Dat was mooi! Naotied, butendeure he’k ok nog even mit him en nog wat aandere karkemeensken praot over et vertaelen van de Biebel in et Stellingwarfs. Zonder veerdere poes-pas he’k domenee Klooster et ni’jste boekien (dat vandeweke uutkomt) drekt mar mit geven. Het hi’j vanaovend ok wat te lezen: drie maegies in ién boekien, Ruth, Ester en Judit in een Stellingwarver vertaeling.

 

Zaoterdag:
(Ok) Al weer om zes ure in de bienen om mit peerd en ammezone naor Eext toe om een peer dressuurproeven te rieden. Eerst tegen middernaacht thuus omreden ik vandaege ok nog even in Amsterdam wezen mos om over oons biebelprojekt te praoten.


Vri’jdag:
Vandemorgen wa’k al mooi op ‘e tied vot, ‘k bin now krek weer thuus en morgenvroeg moe’n we ok al weer op bouwvakkerstied vot. Et bin muuilike tieden, op ’t heden. Dat veur vandaege mar weer: Welterusten…


Donderdag:
Drekt nao et Wiespraoten veur RWC biwwe naor een verjaordag reden en now is ’t eins al vri’jdag en he’k even gien nocht meer an een lang verhael. Welterusten…


Woensdag:
Vandemorgen raekte ik mit een man an de praot die zee da’k neffens him een omnivoor was. Ik zegge: da’s wel waor geleuf ik mar hoe koj’ now toch an zoe’n mal woord. Hi’j had d’r zels nog nooit van heurd mar had gister een kruuswoordpuzzeltien invuld en daor was hi’j dat omnivoor in tegen kommen. We hebben een staepel boeken op taofel legd en bin d’r es even veur ziten gaon want ja, hoe zat et ok al weer…

Een herbivoor (plaante-eter) et et meerste grös en aandere plaanten dus gruunvoer; zoas koenen en schaopen en zo.
Een carnivoor (vleis-eter) et et meerste vleis. Over et generaol bin dit roofdieren zoas lieuwen en tijgers mar ok roofvoegels, honden en vossen valen hier onder.
Een insectivoor (insecte-eter) et et meerste insekten. De egel, molle, vleermoezen en zo.
Een omnivoor (alles-eter) et haost alles wat ‘m veur de mond komt; een meenske vaalt daor ok onder. Ik vuul mi’j krek een vullistonnegien.

Gien ‘R’ in de maond dan ok gien kachel in ‘e braand. Bi’j oonze oolden thuus was et altied de gewoonte om de (hekkies) kachel in ’t laeste van april schone te maeken en naor de zoolder te togen. Rond disse tied wodde et ding weer van boven haeld (et ding kon zels niet lopen) en weer te plak zet. De kookkachel (et stofnust) bleef vanzels wel gewoon et hiele jaor in de keuken staon. Bleef alderdeegst de hiele zoemer branen want d’r mos gewoon was, eten en varkensvoer op kookt wodden vanzels.
Wi’j hebben gister en vandaege de kachel nog krek niet anzet mar et scheelde niet vule… De ‘R’ is weer in de maond zeker.

Soms kan ‘k wel een ure in de overliedensadverteensies ommedromen. Over et hoe, wat wie en waoromme en zo. Haost iedere dag staon d’r van die adverteensies in de kraanten daor ‘k eins wel wat meer van weten willen zol. Dan bin ‘k zomar es wat an ’t puzelen. De peer (dicht)riegelties d’r boven "… bloot is’ie kommen en dood is’ie gaon …", dan een kotte anzegging "… laank verwaacht mar toch nog slim onverwaachs…", de naeme, soms een beroep, funktie of ridderodder, geboorteplak en daotum, plak van overlieden en weer een daotum (dus de leeftied), wie het de adverteensie zetten laoten en as ’t gien femilie is dan vaeks een weensk veur de femilie of et wonderlike "… wi’j bin d’r veur jow/jim …", hiel vaeke een poot van Hector of een slik van Poekie, een hiele riegel naemen, ok al een protte mit een krusien d’r aachter, en as et de femilie-adverteensie is dan ok nog de ankondiging van de daotum en tiedstip van ‘et ritueel’ en wie d’r bi’j wezen meugen. Mit een betien gelok kan een bedrief d’r nog een hiele adverteensie van eigen doen en laoten an vaaste kneupen. En altied was et een beste man/vrouw. Nog nooit he’k een adverteensie zien waor domweg in zegd wodde dat ze eins bliede weren dat ze van him/heur of weren… Alhoewel… soms tussen de riegels deur …

 


Deensdag:
Gisteraovend weer wat onderwarpen bi’jmekeer scharreld veur ‘Wiespraoten’ van ankem donderdag
(zie: Radio). Dat doe ‘k dus meerstal op maendagaovend. De kraanten van et weekaende even deursnuuien en dan op maendagaovend deurgeven en in ’t veur even bepraoten mit de teamgenoten. Dan kan elk him/heur d’r ok nog even wat in verdiepen. Wawwe now nog tegenkommen in de deensdag-, woensdag- en donderdagkraanten, nemen we zo uut de losse pols nog even mit.

We zullen ok nog even wat ommedaenken an de sutelaktie van de Schrieversronte geven die ankem weke (maendagaovend) weer uutaende zet. Van ’t jaor gao ik niet (weer) mit te sutelen en ik bin bange da’k dat de kommende jaoren ok niet weer doe. As zi’j gien woord smerig maeken willen / kunnen / vul-mar-in an oons (toch niet hielendal onbelangriek) wark, dan loop ik ok niet (meer) mit heur woorden te koop. Lekker puh…

Vandaege he’k lekker an ’t kokkerellen west veur oons beidend. In roem botter bakte vasse zelfschelde eerpelschiefies en ok in roem botter niet te zunig an kiepeleverties en dat ofmaekt mit dopaten, ketchup en bakte eier. As et zo goed as klaor is nog even deur de oven. Een schoon taofelklied en een keersien op ‘e taofel, een glas mooie rooie wien en een cd van Johann Straus op ‘e dri’jtaofel. Now mar es ofwaachten as ’t straks wat duuster begint te wodden…

 


Maendag (30/8):
Vandaege gedaenken we oons Oene. Op 30 augustus 1928 geboren op ‘e Veneburen onder Makkinge en op 16 december 2002 wegraekt in Amsterdam. Zien hiele levenlaank slim onderkend veural ok in de Stellingwarven deur meensken ‘die d’r over gaon’.

Oene Adieu!

Wie is dat toch
Die man daor, die daor staot
Wie is dat toch
Die man daor mit die baord

Za'k em hier binnenlaoten
Of moet hi'j naor de hel
Woj' eerst nog mit him praoten
En zien wi'j laeter wel

Eerst mar es zien doopceel lichten
Wiespraot, oenismen, een roman
Wel dartien boekies mit gedichten
Wat een pro, produktieve man

Wiesheden as Stelling schreef hi'j op
Zien kollumn wekeliks in De Koerier
Over karke, tael of de gemienschop
Kot, waorachtig, soms gewoon gemier

Aj’ een aentien mit him leupen
Hi'j, deur piene meerst een betien briek
Dee hi'j jow de ogen vaeks aanders eupen
Niet altied, mar vaeke hadde hi'j geliek

Zien verhaelen, bi’j 't stok of bi’j de meter
De inhoold, 't meerste niet verkeerd
De verpakking, die kon vaeks wel beter
Mar nooit het hi'j dat beteren leerd

Veur kloften van oons meenskenvolk
Daorbi'j ok hiele, hiele lepen
Was hi'j bi'jtieden een betien tolk
In zien begrip zo vaeke onbegrepen

Veur 't Fries, 't Stellingwarfs nog meer
Op zien eigen, simpele menier
Was Oene hiel zien levend in de weer
Verni’jend, aorig, soms een vreselike klier

Meenskelik gedrag as kuddedier
Daor had Oene 't niet zo op
Te striede mos'ie, en mit plezier
Leup hi'jzels wat-graeg veurop

Je niet te vlogge konfermeren
Alderdeegst niet in 't daegeliks gevrot
Ofstand holen van hoge heren
Zo as een echte anarchist dat dot

Hiel eupen, mar vaeke ok niet
Zee hi'j de dingen, wat dat ok weren
In ’n schieve-schriffien of in een lied
En altied koj' d'r wat van leren

Ontginnen, zo as in 't lange leden
De Veneburen, 't Surhuster- en ’t Heerenveen
‘t Aanders doen, niet zo as aand'ren ’t deden
Dat was zien wark, zien gelok, mar ok zien ween

Mit 'n knapzak deur zien Stellingwarven
Euforisch veur zien radio Centraol
De hieltied weer mos Oene zwarven
En waor hi'j was, daor was kebaol

Zien paorse toga, zien mussien, al zien kleren
D’iene keer wat té, d’ere keer wat minder
Och, ie mossen him even kennen leren
Dan vun ie 'm goed, of d'r was giend minder

. . . . .

Nao da'k dit zo alles heure
Zette zien fiets mar naost et huus
Zet zien klompen naost de deure
Laot'em d’r mar in, hael'em now mar thuus.

 

 

Pietien; 16 december 2002.