Naor Dagboekien

Veurige weke Ankem weke
*
Weke 24 (13 – 19 juni 2005):
*
Zundag (19/6):
*
Ik kreeg vandemorgen al mooi op ‘e tied bericht van Lowlands een berichien dat de orgenisaosie 10 jaor bestiet. Ter ere daorvan is d’r over de hiele wereld ien en etzelde stokkien (Et doempien) vertaeld in allerhaande streektaelen. Veur et Stellingwarfs het kammeraod Johan dat daon. Ik hebbe zien stokkien es naost et ABN legd en mi’jzels de vraoge steld a’k daor es even naor kieken wol. Ja, ik hebbe d’r aorig kommentaor op en dat wi’k jim dan ok niet ontholen. Mar gao d’r eerst zels mar es een dag mit in de hangmatte, zo’k zeggen.

Nederlaans ABN:

Het winterkoninkje.
Het winterkoninkje had zijn nest in de wagenschuur. Eens waren de ouders allebei uit vliegen –ze wilden wat te eten voor hun jongen halen– en lieten de kleintjes helemaal alleen achter.
Na een tijdje komt het vader-winterkoninkje weer thuis.
„Wat is er hier gebeurd?" zegt hij. „Wie heeft jullie wat gedaan, kinderen? Jullie zijn helemaal in de war!"
„Ach, Vader," zeggen ze, „er kwam hier net zo’n grote boeman voorbij. Die zag er zo boos en eng uit! Die staarde met zijn grote ogen in ons nest. Dat heeft ons zo bang gemaakt!"
„Zo," zegt de vader, „waar is hij gebleven?"
„Nou," zeggen ze, „hij is daarheen gegaan."
„Wacht maar!" zegt de vader, „ik ga hem achterna. Stil maar, kinderen! Ik zal hem krijgen."
Dan vliegt hij er achteraan.
Als hij de hoek om komt, loopt daar een leeuw.
Maar het winterkoninkje is niet bang. Hij strijkt neer op de leeuw z’n rug en begint op hem te schelden. „Wat heb jij bij mijn huis te zoeken," zegt hij, „en mijn kindjes bang te maken?!"
De leeuw trekt zich er niets van aan en loopt gewoon door.
Dan gaat hij nog veel heviger tekeer, het kleine opdondertje. „Jij hebt daar niks te maken, zeg ik je! En als je nog eens terugkomt," zegt hij, „dan zul je wel eens zien! Ik doe het niet graag," zegt hij, en daarbij tilt hij zijn ene beentje op, „maar dan trap ik je zo je rug in!"
Daarop vliegt hij weer terug naar zijn nest.
„Zo, kinderen," zegt hij, „die heb ik dat wel afgeleerd. Die komt nooit meer terug."

Stellingwarfs (Johan Veenstra):

Et doempien.
Et doempien hadde zien nust in et waegenhokke. Op een keer weren beide oolden uutvleugen. Ze hadden eten haelen wild veur de jongen en hadden de jonkies hielendal allienig laoten.
Nao een schoffien komt heit-doempien weer thuus.
"Wat is hier gebeurd?" zegt hi’j. "Wie het jim wat daon, kienties? Jim trillen van de schrik!"
"Och heit," zeggen ze, "d’r kwam zoe’n mal, groot ding langes dat oons verschrikt maekt het. Et zag d’r zo lelk en griezelig uut! Et loerde mit zien grote ogen bi’j oons in ’t nust. Dat het oons zo benauwd maekt!"
"Zo," zegt de heit, "waor is et hennegaon?"
"Now," zeggen ze, "et is die kaant uutgaon."
"Waacht mar es evenpies," zegt de heit, "ik gao ’t aachternao. Zit d’r mar niet over in, kiender. Ik zal ’t wel te pakken kriegen."
En dan vligt hi’j d’r aachteran.
As hi’j de hoeke ommekomt, lopt daor de leeuw.
Mar et doempien is niet bange uutvalen. Hi’j strikt op ’e rogge van de leeuw daele en begint die uut te hoetelen. "Wat heb ie bi’j mien huus te zuken?" zegt hi’j, "en mien jonkies bange te maeken?"
De leeuw trekt him d’r niks van an en lopt gewoon deur.
Dan begint et kleine raosbekkien nog meer tekeer te gaon. "Ie hebben d’r niks te maeken, zeg ik jow! En aj’ nog es weerommekommen, zegt hi’j, "dan zuj’ wel es zien wat d’r gebeurt! Ik doe et niet graeg," zegt hi’j, en hi’j tilt zien iene potien op, "mar dan breek ik je de rogge."
En dan vligt hi’j weeromme naor et nust.
"Zo, kienties," zegt hi’j, "dat he’k him ofleerd. Die komt hier niet meer daele."

Ik zol jim kommentaor (of aj’m ’t gewoon goed vienen, graeg heuren.
Gaon wi’j vandaege even naor ’t straand.
*
*
Zaoterdag (18/6):
*
Inzunnen stokkies naor de Liwwadder toesturen doe ’k niet weer. Ik hebbe vandaege wel een aemel naor de redaktie en iene naor heufdredaktie toestuurd.

*
In et boek van mien breur (zie gister) komt et grootste pat van de veurige ieuw in persoonlike verhaelen naor veuren. De schriever verget niet om ok de verschiensels op et sociaole vlak en de ontwikkelings in leermeugelikheden en van et boerebedrief te beschrieven. Zo now en dan komt dat alderdeegst tot een anklacht. Hi’j gruuide op op een boerkeri’je op et Oost van Donkerbroek. Oons Anne is van 1935 en het zien leven eins leerd, leerd, en nog es leerd ("Jonges, niet zo roezig, Anne zit te leren."). Hi’j het ok lesgeven, in o.e. Paesens, Valkenburg (Z-H), Zaandam, Leiden, Bloemendaal, Amsterdam en Liwwadden.
Morgen meer…
*
*
Vri’jdag (17/6):
*
Ankem vri’jdag om halfviere zal et eerste boek "Inzoemen op herinneringen" van mien breur Anne en uutgeven deur Stellingwerfs Eigen an him overhaandigd wodden in (lach niet) et gebouw van de sSr. Toch ok mooi dat et zo kan vanzels…
In zien veurwoord geft de schriever bescheid op de vraoge wat de lezer in dit boek verwaachten kan. In dattien heufdstokken verteld hi’j op zien hiel eigen persoonlike meniere over zien belevenissen vanof zien alderjongste jaor tot an vandaege. Haost alle heufdstokken beginnen mit een historisch dokement zoas een brief van zien (oonze) moeke van 1964 of een peer zelsschreven brieven uut 1956 en 1958. Morgen meer…
*
Da’k hier gister ok al een hiele verkeerde daotum is jim bliekber niet iens opvalen mar d’r ston 16/7. Kuj’naogaon… et leup mi’j de laeste tied dan ok aorig over de schoenen (klompen he’k niet). Ik geleuf dat now et slimste wel haost wat over is.
*
Uut de riegel: De verhaelen uut de Biebel in een tiedbalke (vervolg op deensdag 9/6).
Rond 1100 v.Chr. was Gideon belangrieke rechter. De rechters weren leiders in disse periode zonder centraol gezag; ze traden naor veuren as naoburige stammen versleugen wodden mossen. Sommigen deden ok an rechtspraoke.
*
Ik wil niet iens mit ‘m ruilen mar dat Pieter Jonker et slim drok het, neffens et dagboekien van mien kammeraod Johan, dat wil mi'j wel an. En ja, wat wi'j' ok… In 't jaorverslag over 2003 van de sSr wodt hadde-op zegd dat de sSr veur de man an loonkosten 66.427 euro kwiet is. In et verslag van 2002 was is dat 54.686 euro en in 2001 85.738 mar dat was nog in guldens. Ik vien 't een protte centen en daor mag de beste man dan ok best wel een protte veur doen, liekt mi'j. In twie jaor tied van 85.738 gulden (= 38.906 euro) naor 66.427 euro (haost verdubbeld!!!) vien ik trouwens ok een hiel verschil dat mi'j allienig in de horeca veurkomt! In et verslag van 2004 bin ze dan ok mar zo wies west om de loonkosten per persoon mar niet meer te numen. Die loonkosten en et gebouw zal riekaans al zoe'n tachtig percent(!) van de hiele begroting opslokken, bin 'k bange. Now ja, blift d'r toch nog zoe'n twintig percent over veur mien kammeraod Johan (en lichtkaans nog een peer aanderen) zien deengies. En och, die man moet toch ok deur de tied hulpen wodden.
*
*
Donderdag (16/6):
*
De drokte lopt op ’t laeste. Vandaege opni’j even gien tied vunnen veur disse grapmaekeri’je.
Sorry…
*
*
Woensdag (15/6):
*
Vandaege de hiele dag drok in de weer west in Franeker en op Et Vene. Dus: gien nocht en gien tied over. Morgen mar weer es kieken.
*
*
Deensdag (14/6):
*
Vandaege was al weer zoe’n ‘dom-an-‘t-wark-dag’. Dat gedonder veur VROM mos veur een pat weer op ‘e schoppe. Morgen weer een uutgebreide testdag op lekaosie.
*
Aachterop et blattien van 8 en 9 juni van de Stellingwarver spreukekelinder ston weer een puzeltien. Mag ik annemen daj'm dezelde oplossing hadden as ikke?

K Mitklinker
KA Voegel
RAK Rek
RANK Dunne uutloper, stengel
ANKER Legt een schip mit vaaste
MARKEN Van een mark veurzien
KRAMPEN hej' vaeke bi'j piene in de boek
KAMPEREN aktiviteit, veural in de zoemer
(ik hebbe d'r zels nog twieje op deurbedocht)
......... waor vroeger op schreven wodde
.......... waor dieren lopen bi'j 't Koepelbos (in 't Nl)
*
In de kraante (LC) las ik dat d'r in Dubai een ni'j reuzerad bouwd wodden zal mit de opmarking: "Bezoekers van het reuzenrad kunnen 50 kilometer ver kijken." Dat laeste liekt mi’j wat een domme opmarking want a’k aovens naor de steerns kieke dan kiek ik ‘tig’ lochtjaoren de ruumte in. Veur de vuuftig kilemeter hoef ik dan ok niet in zoe’n reuzerad. Ze dri’jen mi’j gien reuzerad veur de ogen…
*
*
Maendag (13/6):
*
Zoas de meerste maendaegen, domweg hadde mit zinnige dingen doende west. Zeg mar gewoon "de kost verdiend." A’k trouwens zo es op een deurdeweekse dag in de winkelstraote van Wolvege loop, dan daenk ik wel es da’k de ienige bin die nog wel es ‘gewoon an ’t wark’ is.
*
Vanaovend het de vertaelersgroep - onder et genot van "een wijntje en een Trijntje" … herstel… "een wijntje en een gehakballe" … herstel… "koffie en ’n gehakballe" - mit Spreuken in de slag west. Wat zol d’r trouwens van terechte kommen aj’ inderdaod wat lichtvoetig en mit ‘een wijntje’ an ’t vertaelen slaon zollen?
Et is bi’jtieden wel lachen vanzels want d’r bin hiel wat spreuken uut die tied, die vandaege-de-dag ok nog al gauw es bruukt wodden. Een protte spreuken daor kuj’ de vrouw aorig mit om de oren slaon mar ja, daor moej’ vanzels toch wat mit oppassen. Vandaege of morgen bruukt ze die dingen dan tegen je want wat dat angaot bin vrouwluden krek olifanten: ze hebben een lang onthoold. Behalven as ’t over de sleutels of de pottemenee giet, want die bin ze altied kwiet.
Spreuken 18:02 "Een dwaas is niet geïnteresseerd in inzicht, hij wil alleen zijn eigen mening kwijt." Onwillekeurig mossen we daor toch even mit ommespeulen en dochten d’r bi’jglieks ok even an om et omme te zetten naor: "Pieter J. is niet interesseerd in inzicht, hi'j wil allienig zien eigen miening kwiet." As ’t now toch een losblaedig systeem wodt, dan zowwe et gewoon staon laoten kunnen. Now hewwe dit d’r dan toch mar van maekt: "Een dwaeze is niet interesseerd in inzicht, hi'j wil allienig zien eigen miening kwiet."
En in 18:13 "Wie bescheid geft zonder eerst te luusteren, haandelt dwaes en maekt himzels belachelik." Dochten we ok alweer an zoks mar ja, dan kuj’ et hiele boek wel an die man toedichten.

(Veur die naeme (PJ) bin trouwens ok nog wel een hiele trits aandere meugelikheden.)
Vandaege ok nog al gauw es de woorden hoetelen, verdistreweren en verrinneweren bruukt. Ja d’r wodt wat opbouwd en d’r wodt ok nog al wat verdistreweerd.