Naor Dagboekien
Veurige weke Ankem weke
*
Weke 25 (20 – 26 juni 2005):
*
Zundag (26/6):
*
Vandaege eins mar zunig wat beleefd.
Een betien an ’t wark west, twie uutvanhuzerspeerden d’r in ’t laand
bi’j kregen en wat ommeluierd. Nog wel mit een peer heufdstokken van
Samuël in de weer west vanzels.
*
Van een mitlezer kreeg ik laestdaegs de vraoge wat "Johanneďsch" dan
toch wel niet wezen moch. Now, ik bin Piet en ik weet et ok niet, mar
et zit ongeveer zo. De oolde tredisie beschouwt de apostel Johannes as
schriever van vuuf boeken van et Ni'je Testement. Et vierde evangelie,
drie kattelieke brieven en de Openbarings. Mar d'r bin ok pattie
meensken die hier nog al wat bezwaoren tegen hebben. In dat verbaand
wodt d'r dan wel praot van een "Johanneďsch vraogstok".
Zo is d'r ok een "Paulijnse visie". Zo legt de iene (Johanneďsche)
treditie et aksent op et veur de meenske, deur et geleuf in de meenske,
Zeune van God meugelik wodden is deur pat te wezen an God zien leven,
liefde en Geest. Wiels de aandere (de "Paulijnse") treditie de klemtoon
d'r op legt, dat deur et -as et waore- plaetsvervangend lieden van
Christus, de schuld van et meensdom voldoende uutboetet is, en dat
daordeur verlossing van zunde en verzoening mit God, meugelik wodden is.
Comma Johanneum is Latijns veur "Johanneďsche zinsnede". Et is dan ok
een omstreden invoeging in de tekst van de eerste brief van Johannes (1
Joh. 5:7–8) die van deze vassen een ni'jtestementische getugenis veur
de Drie-ienheid maekt. Want d'r bin drie die getugen in de hemel: de
Vader, et Woord, en de Heilige Geest. En disse drieje bin iéne. Mar d'r
bin ok drie getugen op de eerde: de Geest, et waeter en 't bloed. En
die drieje bin ok as iéne. (Bi'j d'r nog?) Disse woorden bin trouwens
eerst in de 16de ieuw in een stokmennig haandschriften van de Griekse
tekst deurdrongen, uut et Latijn weeromme vertaeld, zeg mar. In de
Latijnse overlevering is de invoeging al vule oolder. Cyprianus
(wegraekt in 258) het et Comma Johanneum misschien, mar Priscillianus
(wegraekt in 385) het et grif kend. De ooldste twie haandschriften waor
as et in veurkomt bin uut de 7de ieuw en sund 1590 staot de invoeging
in de officiële Vulgaat. As een 'echt' pat van 1 Joh., hoolt liekewel
gieniene meer et meer.
*
*
Zaoterdag (25/6):
*
Zet aachter disse woorden vier keer etzelde woord: Nao……, Vere……, Scheel…… en Hoge……
*
De boekprissentaosie van oons Anne zien boek "Inzoemen op herinneringen" bi’j de sSr is gister hiel goed verlopen. Pieter J. krigt een dikke ploeme
van mi’j veur zien toespraoke. Dat de dames Grietje en Koosje heur
belangeloos beschikber stellen veur de koffie, thee en koeke is vanzels
ok geweldig. In zien toespraoke nuumde Pieter kwaanskwies ok nog even
dat hi’j bericht kregen hadde dat d’r een gedicht van mi’j op de Friese
dichterskelinder van ankem jaor mitneumen wodden zal. Waorom as hi’j
dat now al wet en ikke niet dot mi’j ni’j en ik hope mar dat et niks te
maeken het mit et uutzuken, selekteren of naokieken of zoks deur de sSr
want dan trek ik mien wark vanzels uut principe bescheiden weeromme.
*
As gaastheer he’k gisteraovend veur een twintig man (m/v) staon te
bakken en te braoden op ‘e BBQ. Een protte vis en een peer standerd
oplossings zoas satéstokkies en hamburgers en zo.
Van al et gedoe gister he’k vandaege een vervelende heufdzeerte
overholen. Een pillegien en een peer keer de neuze stomen het d’r de
hiele dag eins niks an veraanderd. T’aovend mar vroeg aachter ’t
breiden broekien dan biwwe morgen et mannegien weer, zuwwe mar rekenen.
*
Van een -eerder al es een Stellingwarver prieswinnende- mitlezer kreeg
ik vandaege de op- en anmarkings op een biebelboek weeromme mit mar
aanderhalve veurstel veur wiezigings…! We wodden hoe langer hoe beter.
Awwe mit ’n jaor of wat klaor binnen moe’we misschien nog mar een keer
hielendal opni’j beginnen. Zal mien biebelvrund (stiet niet in de
Dikke) ok wel bliede mit wezen.
*
*
Vri’jdag (24/6):
*
Snel even een verhaal in vogelvlucht
want de buurman heeft in ene zucht
eens even fijn zijn hart gelucht
hij schijnt beroemd en is berucht
want zie er ging een luid gerucht
van éne man uit één gehucht
zo bleek gist’ren uit zijn pennevrucht.
Niks hemels maar gewoon zo'n vrucht
die blijkens smaakte als een citrusvrucht
en zie, er wordt wat afgevlucht
soms ook wel eens wat afgezucht
bij 't maken van een vers in afzucht
gelopen uit een pen als akkervrucht.
De zomerzwoele asfaltlucht
voelt, gemengd met avondlucht
zonder grijntje baatzucht
zwaar belast door babbelzucht
hangt er nu een baklucht
sommigen zien het als bedilzucht
anderen zien daarin een baltsvlucht.
Maar pas op en wees beducht
voor iemend met behaagzucht
spreekt hij uit behoudzucht
of was het een belastingvlucht
wellicht nog erger is bemoeizucht
en zie, in dit boerengehucht
hangt niet de geur van berglucht
ben ik daarom en nu reeds berucht.
Geld, nee, dus geen beursgerucht
vrouwen, lange tijd niet meer bevrucht
de kroeg, maar 'k hou niet zo van bierlucht
'k weet niet wat, maar ook geen bleekzucht
nee, geef mij maar de groene boslucht
en ook niet slecht is braadlucht
maar weer niet een brandlucht.
Verglijden in een bruidsvlucht
of in een luxe bruiloftsvlucht
nee, geef mij maar frisse buitenlucht
of een stevig burengerucht
nemen we een chartervlucht
en gaan we naar de dampkringslucht
als een soort van demonstratievlucht.
Tjonge, jonge wat een klucht
diepe zucht
ja, diepe zucht…
*
*
Donderdag (23/6):
*
Morgen (vri’jdag) hewwe de uutrikkinge van oons Anne zien boek om half
viere (15:30 ure) in ’t gebouw van de Schrieversronte in Berkoop.
Naotied zuwwe bi’j oons thuus een BBQ holen veur misschien wel zoe’n 20
tot 30 man (m/v). As d’r nog iene van jim (mien slim wardeerd
lezerspebliek hiere) ok nog even mitlopen wil (now ja, zeg mar een
vörkien mitprikken wil), dan is die vanzels ok hattelik welkom. Hoe
meer zielen hoe meer wille en as ‘t op is dan is d’r niet meer. Ik kom
uut een nust van tiene en oons moeke zee altied: waor tiene van eten
kunnen, daor kun ok wel twaelf van eten.
*
Zundag hewwe zoe’n twie bunder grös mi’jd. Daor hewwe now ok al een dag
of wat in ommegriemd om et wat druge te kriegen. Dat is oons aorig
ofgaon en vandemiddag hewwe d’r dan mar pakkies van maeken laoten. Tot
de naacht uut pakkies oplaeden en ofvoeren…
*
Vandemiddag ok jonges van Laanschopsbeheer over de vloer had. Aorig en
slim enthousiast ‘griezesokkevolk’. Zo ’t now liekt hebben ze ’t goed
mit oons veur. Ze willen mar wat graeg wat bomewallegies veur oons
opknappen en op ’t laand misschien ok nog wel een stellegien ieken
bi’jplaanten. Mar ja, dit was (nog mar) een eventaorisaosieronde. Mar
es kieken, hoe ’t komt.
*
Even laeter vandemiddag he’k een oold-autoverkoper uut Noordwoolde over
de heerd had en hewwe slim gezellig es even flink zitten te kletsen. We
hebben Jan en alleman (m/v) es even flink bi’j de kop had. Zoks ‘heurt’
dan misschien wel niet mar et geft et hatte wel wat ruumte.
*
t’Aovend bin ‘k in Berkoop naor een ‘Veurspraoke-aovend’ over Keunst en
Kultuur west. Et was orgeniseerd deur de beide Stellingwarver Gemienten
en was veur de baentiesmannen bedoeld om wat gevuul te kriegen mit wat
d’r onder et gewone volk in de ronten van K&K leeft. De aovend
wodde eupend (en veerder ok leided) deur Irma van Beek (een heldere
tante, uut Grouw, mien ik). De wethoolders van beide kaanten (Van der
Kooy (West) en Bouwma (Oost)) hebben heur zeggies ok even plichtmaotig
ofraffeld. Van d’r Kooy is de man van: Kultuur is Frituur. Hi’j zee dat
hi’j daor vanaovend toch wel wat aanders tegenan keek. D'r weren
-roegweg- een dattig man (m/v). Nao de inleidings mossen we in
warkwinkelties (workshops van 3 x10) in een kaemertien
diske(deur)zeuren over een 9-tal stellings die -dat was mi’j wel
dudelik- deur een stellegien baentiesmannen opsteld weren...
De stellings:
1: Kunst en cultuur behoren niet tot de eerste levensbehoeften en zijn daarom luxe.
2: Hogere inkomens profiteren het meest van kunst en cultuur. Daarom is stimulering van kunst en cultuur geen taak van de gemeente.
3: Cultuur vormt mensen, vergroot de leefbaarheid en verschaft mensen plezier. Investeren in cultuur rendeert ook op andere terreinen. Mensen die zich kunnen ontplooien (zoals door kunstbeoefening en kunstbezoek) presteren en ontwikkelen ook op andere terreinen beter. Dat bespaart de samenleving weer maatschappelijke kosten.
4: De gemeente dient haar beleid vooral te richten op kennismaking van de schoolgaande jeugd met muziek en dans door het invoeren van muziek- en dansonderwijsprojecten op de school. Wie particulier muziekles wil aan een muziekschool moet dit zelf betalen.
5: De gemeente moet de regie voeren over de initiatieven op het gebied van kunst- en cultuureducatie op scholen.
6: Het vak Heemkunde is een eigen verantwoordelijkheid van de scholen.
7: De inwoners van Oost- en Weststellingwerf gebruiken nauwelijks hun streektaal, het Stellingwerfs. Daarom moeten de gemeenten elke vorm van subsidiering stoppen.
8: Het gemeentelijk subsidiebeleid dient vooral gericht te zijn op musea die regionaal de meeste bezoekers trekken. Dit mag ten koste gaan van kleinere musea.
9:
Actief gemeentelijk beleid op het gebied van monumentenzorg (zoals
monumentenlijst voor gemeentelijke monumenten) is noodzakelijk om het
cultuurhistorische erfgoed (monumenten) te beschermen.
Negen van zokke stellings even in een ure ofwarken en daor dan wat
konklusies uuthaelen kunnen, vien ik hiel knap. Ik hebbe d’r dan ok -op
veurhaand- gien inkeld vertrouwen in. Et liekt allemaole hiel goed en
mooi bedoeld vanzels mar waorom pruuf ik hier toch ok weer zoe’n sfeer
van die baentiesmannen (m/v) van: we moe’n tegenworig wel
inspraokrondes holen mar eins interesseert et oons niks waj’m d’r van
vienen. Neem allienig de eerste stelling mar es bi’j de kop: "Kunst en cultuur behoren niet tot de eerste levensbehoeften en zijn daarom luxe."
Daor kan ik mit de beste wil, niet even in een negende pat van een ure
(da’s in roem vuuf menuten) een zinnig bescheid op geven (en dan willen
die aandere negen d’r ok nog wat over zeggen). Et begint bi’j mi’j
drekt al mit een protte vraogen zoas de -of een- definitie van ‘Keunst
en Kultuur’, de -of een- definitie van ‘levensbehoefte’ en -of een-
definitie van ‘luxe’. Een eerste levensbehoefte is neffens mien benul:
waeter en brood (eten) om jezels en daordeur de soort in staand te
holen mar zo zal et hier niet bedoeld wezen. En wat is ‘luxe’…? Is luxe
alles wat meer is as die eerste levensbehoefte…? Wat veur de iene luxe
is, is bi’j een aander toch klaore aarmoede. Now ja, en dan hej’ dus
mit zoe’n tien man (m/v) vuuf menuten om hier wat van te vienen. Mar
goed, ze hebben et weten, dat ze me vraogd hadden…!
*
*
Woensdag (22/6):
*
Vandaege et grootste pat van de dag (en de aovend) gewoon wat an ’t
wark west. De blienen an de buterkaante wat veur de raemen en kalman
mar wat deurzetten. We hebben de langste dag weer had, dat nog een dag
of wat en dan zitten weer ok zo weer in de regen, sni’j en haegel (zee
de optimist). Ok nog even een heufdstok van 1 Samuël onder hanen had en
via internet nog wat anschaft uut Amerike.
*
In de biebel kommen nog al es (veur oons) wat vremde maoten en
gewichten veur. Omreden ik daor nog al gauw es een aemel over krieg
wi'k et vandaege es hebben over een 'talent'. Die talent komt van et
Griekse 'talanton' (=weegschaole mar ok wel =gewicht). De (schrievers)
‘talenten’ om oons henne bin dan ok vaeke ‘zwaorgewichten’. In de oolde
Griekse tied wodde et talent meerstal bruukt veur een gewicht van rond
de 34 of 35 kilo. Et was eins et gewicht dat deur iene volwassen man
gewoon te dregen was. Wi'j zollen vandaege-de-dag zeggen: een mud(de).
Et gewicht van een zak eerpels of (eier)kolen. Et talent wodde
doedestieds een protte bruukt bi'j de haandel in (edel)metaolen. Iene
talent was weer verpat in 100 mna's (minae) van 100 drachmen. D'r
wodden verschillende standerds bruukt. De bekendste weren de Aegina
(=omdebi'j 38 kg) en de Attica-Euboea (=omdebi'j 26 kg). In 't
biezonder wodde de talent de anduding van een bedrag an geld van 6.000
zulveren drachmen.
Tot zoe'n 200 jaor v.Chr. was d'r trouwens in Zuud-Arabië ok een riek
van Minaeërs (1/100 talent). Aegina (38 kg) is een Grieks eilaand in de
Saronische Golf. En Attica (26 kg) is een Grieks schiereilaand.
*
*
Deensdag (21/6):
*
Veurige weke zaoterdagaovend biwwe ok even naor et streektaelweekaende
in Stienwiek west. In et bestuurscentrum Rams Woerte wodde een
radio-uutzending opneumen en laeter weren d'r in verschillende kaemers
verschillende schrievers en/of meziekmaekers de heuren. Awwe de
'keunstemaekers' en aandere mitwarkers mit heur anhang even niet
mitrekenen dan bleven d’r een man of tien belangstellenden over, wi'k
leuven. De driehonderd eurocenten veur de intree hebben ze dan ok mar
zitten laoten.
Nao et eerste ure van zeuven tot achte hewwe een pilsien kocht, nog een
piepvol praot mit disse en gene en biwwe ok mar weer op huus angaon. De
vice veurzitter van et SONT ston nog even 'nutteloos' veur eigen
perochie te preken. Hi'j zee ok nog dawwe bi'j de rechtbaank in oonze
Nedersaksische streektael de eed niet ofleggen meugen. Lao'k daor now
veurig jaor krek wat onderzuuk naor daon hebben. Doe is mi'j wel
dudelik wodden daj' de eed best wel in bi'jglieks et Stellingwarfs
ofleggen meugen onder iene (wettelik vaaste legde) veurweerde: "mits de
rechtbank dezelve verstaat." Now en dat doen de meerste rechters hier
wel. Dat ja, meneer de vice-president van et SONT... awwe zo de oorlog
winnen zullen…
*
T’aovend ok es even weer bi’jpraot mit dr. ds. Rienk Klooster. De beste
man het Handelingen es even kritisch deurvrot en was niet ontevreden.
Bi’j et numen van de Godsnaeme bruken we now "ieje" en "jow" deur
mekeer. Rienk gaf de veurkeur an "ie" en "ieje" boven "jow". Ik heb him
toezegd dawwe dat d’r an ok van maeken zullen. Mooi zo deurgaon en de
holing van de sSr begreep de man ok hielendal niks van. Gewoon mar wat
deurgaon, was zien konklusie. Now, dat doen we dan ok mar. Op ’t heden
bin ‘k mit 1 Samuël in de weer. Dreug profetepraot uut de tied van kiek
hieronder mar es.
*
De verhaelen uut de Biebel in een tiedbalke.
Rond 1040 tot 1000 de tied van Samuël, de laetste rechter, en Saul, de
eerste keuning. In de 10e ieuw bluuitied van de geschiedenis van
Israël. Nooit was et riek zo groot. De tied van David, de onbetwiste
held van et Oolde Testement, en zien zeune Salomo, symbool veur riekdom
en wieshied. Hun beider bestaon is trouwens nargens aanders op schrift
steld, en et is onder deskundigen omstreden as d'r in de 10e ieuw
warkelik een riek uut ien stok bestaon het. Now ja, mar goed dawwe dat
niet allemaole uutzuken hoeven. Daor hewwe oonze meensken bi’j et NBG
veur.
*
*
Maendag (20/6):
*
Zo a’k al zee: dat doempien wi’k es hiel precies naogaon want ja, hoe gaon echte vertaelers now te wark.
NL: Het winterkoninkje
JV: Et doempien.
PB: Een stark begin. Hier is niks gien verkeerds an te vienen.
NL: Het winterkoninkje had zijn nest in de wagenschuur.
JV: Et doempien hadde zien nust in et waegenhokke.
PB: Hier is ok niks gien verkeerds an te vienen. "waegenhokke" had ok "waegenschure" wezen mocht mar dat hoeft niet vanzels.
NL: Eens waren de ouders allebei uit vliegen -ze wilden wat te eten
voor hun jongen halen- en lieten de kleintjes helemaal alleen achter.
JV: Op een keer weren beide oolden uutvleugen. Ze hadden eten haelen
wild veur de jongen en hadden de jonkies hielendal allienig laoten.
PB: Hier liekt et een betien de verkeerde kaante uut te gaon. "de
oolden" of "de beide oolden" of "de oolders"? Op blz. 651 L-R stiet
onder et lemma "oolde(n)" 2. "ouders". "Op een keer weren oolden
uutvleugen." zol dan ok al genoeg west hebben en gien "beide oolden"
mar omreden et NL zegt "de ouders allebei" blift et toch "de beide
oolden" mar dan wel mit et "de" d'r bi'j.
PB: "uit vliegen" of "uutvleugen" is neffens mi'j een hiel verschil. Op
blz. 570 S-Z stiet -terechte- onder et lemma "uutvliegen" 1.
Uitvliegen: van jonge vogels. De oolden weren dan ok niet "uutvleugen"
mar krek zoas et d'r in 't NL stiet: "uut vliegen" (gewoon even een
posien te vliegen). Gewoon fout dus. Wellicht deur disse fout giet et
veerder dan ok op 'e kop verkeerd. Van de NL tussenzin "-ze wilden wat
te eten voor hun jongen halen-" maekt JV zonder noodzaeke, een losse
zin en kneupt dan et laeste stok van et vaaste pat van de heufdzin daor
weer an vaaste en hi'j maekt d'r -ok al zonder reden- een ‘voltooide
tied’ van. "Op een keer weren de beide oolden uut vliegen -ze wollen
wat te eten haelen veur heur jongen- en leuten de kleinties hielendal
allienig aachter." was neffens mi’j een betere oplossing west.
NL: Na een tijdje komt het vader-winterkoninkje weer thuis.
JV: Nao een schoffien komt heit-doempien weer thuus.
PB: Is d'r een verschil in "et heit-doempien" en "heit-doempien"? Op et
eerste gezicht zoj' zeggen van niet mar neffens mi'j is d'r wel degelik
een verschil. In 'een vertelling' wodt disse wieze van zeggen meerstal
bruukt. "Nao een schoffien komt et heit-doempien weer thuus." had et
blieven moeten.
NL: "Wat is er hier gebeurd?" zegt hij.
JV: "Wat is hier gebeurd?" zegt hi'j.
PB: Krek as in de veurige riegel mis ik et "d'r" toch wel want dan
zollen ze dat in 't NL ok wel weglaoten hebben. "Wat is hier gebeurd?"
is op himzels ok wel goed mar "Wat is er hier gebeurd?" geft toch wat
een aandere kiek op et gehiel. "Wat is d'r hier gebeurd?" had neffens
mi'j dan ok gewoon beter west. Et "d'r" vertraogt et lezen wat en het
dan ok grif een funktie.
NL: "Wie heeft jullie wat gedaan, kinderen? Jullie zijn helemaal in de war!"
JV: "Wie het jim wat daon, kienties? Jim trillen van de schrik!"
PB: "Kienties" is een verkleinwoord van "Kiend" mar dat is hier niet an
de odder. Et JV veur "kinderen" is gewoon "kiender". "Wie het jim wat
daon, kiender?" was beter west. Ze "trillen van de schrik!" mar dat
stiet d'r in et NL hielendal niet. Daor stiet: "Jim bin hielemaole in
de warre!" Blz. 799 en 806 S-Z geft et lemma "warre" en d'r stiet in 't
NL hielendal niet dat ze trillen of op 'e kop staon of zoks.
NL: "Ach, Vader," zeggen ze, "er kwam hier net zo'n grote boeman voorbij.
JV: "Och heit," zeggen ze, "d'r kwam zoe'n mal, groot ding langes dat oons verschrikt maekt het.
PB: Now glidt de man langzeman warkelik in de fout. "d'r kwam zoe'n
mal, groot ding langes dat oons verschrikt maekt het." Dat stiet toch
nargens? Et perbleem zit 'm vanzels in "zo'n grote boeman". Een
'boeman' is dus een 'mal, groot ding'. Is een 'mal, groot ding' ok
(alderdeegst altied) een 'boeman'? vraog ik mi'j dan of. De man maekt
et himzels now (en veural straks veerderop) ommenocht wel hiel muuilik.
"Boeman' stiet trouwens gewoon op blz. 463 A-E. Et 'verschrikt maekt
hebben' komt in disse riegel niet an de odder. De heufdletter in
"Vader" za’k ‘m mar vergeven want we hebben et hier vaaste niet tegen
of over oonze lieve Heer.
NL: Die zag er zo boos en eng uit!
JV: Et zag d'r zo lelk en griezelig uut!
PB: "Boos en eng" bin –dat vien ik ok- malle woorden om te vertaelen
mar "Beus" neffens blz. 371 moet kunnen veur "Boos" en "griezelig" veur
"eng" vien 'k best. "Et zag d'r zo beus en griezelig uut!" Mar, en now
komt et, "et boeman" kan niet, "die boeman" wel. Dit soort perblemen
koj’ tegen aj’ de dingen wezenlik veraanderen. Komt straks nog weer an
de odder.
NL: Die staarde met zijn grote ogen in ons nest.
JV: Et loerde mit zien grote ogen bi'j oons in 't nust.
PB: Ja, en aj' van 'die' boeman dan hiel wat aanders maekt hebben (een
mal, groot ding), dan raek ie hoe langer, hoe veerder van huus en dat
bliekt now dan ok: "Die" en "Et". Iene 'ansteren' vien ik ok hiel wat
aanders as iene "anloeren" of "beloeren" of zoks. As Johan die 'boeman'
now gewoon staon laoten hadde, dan had hi'j hier now niet zoe'n malle
giesel maeken hoefd om him d'r uut te redden. "in ons nest" as "bi'j
oons in 't nust", now ja...
NL: Dat heeft ons zo bang gemaakt!"
JV: Dat het oons zo benauwd maekt!"
PB: Waorom now weer muuiliker doen as dat et is? Wat is d'r verkeerd an "Dat het oons zo bange maekt!"?
NL: "Zo," zegt de vader, "waar is hij gebleven?"
JV: "Zo," zegt de heit, "waor is et hennegaon?"
PB: De slim mannelike "hij" brekt him -deur de eerder maekte
boeman-fout- now slim op. Hier wodt et verschil wel slim dudelik, liekt
mi'j.
NL: "Nou," zeggen ze, "hij is daarheen gegaan."
JV: "Now," zeggen ze, "et is die kaant uutgaon."
PB: Ja, en mit zoe'n (stomme) fout blief ie dan wel even een posien
zitten vanzels. Eigen schuld, dikke bult. "Daarheen" of "die kaante
uut", maekt veur mi'j ok nog al een (hiel) verschil. "Daarheen" is
dudelike tael, "die kaante uut" is beheurlik vri'jblievende.
NL: "Wacht maar!" zegt de vader, "ik ga hem achterna.
JV: "Waacht mar es evenpies," zegt de heit, "ik gao 't aachternao.
PB: "Evenpies", dat bruken wi'j niet want blz. 818 A-E zegt dawwe dan
bi'j "eventies" wezen moeten. Et hiele "es evenpies" is trouwens een
eigen bedaenksel. "Ik gao him aachternao" of "ik gao et aachternao"
vaalt onder de al eerder maekte grote fout.
NL: Stil maar, kinderen!
JV: Zit d'r mar niet over in, kiender.
PB: "Stille mar, kiender" (gien jonkies meer?). Meer stiet 'dr eins
niet. "Zit d'r mar niet over in"; ik vien 't knap aj' d'r zovule bi'j
bedaenken kunnen. Waor stiet trouwens dat ze "d'r over inzatten"? Bi'j
mien weten weren ze allienig (nog mar) "in de war". Et uutroepteken mar
weglaoten, kan neffens mi’j niet. Leestekens maeken of breken een
verhael.
NL: Ik zal hem krijgen."
JV: Ik zal 't wel te pakken kriegen."
PB: Ik kan mi'j best veurstellen daj' hier etzelde in zien mar... et
stiet d'r niet. D'r stiet: "Ik zal him kriegen." Niks meer en ok niks
minder.
NL: Dan vliegt hij er achteraan.
JV: En dan vligt hi'j d'r aachteran.
PB: Al weer een woortien 'uut de hoge hoed'.
NL: Als hij de hoek om komt, loopt daar een leeuw.
JV: As hi'j de hoeke ommekomt, lopt daor de leeuw.
PB: Krek was et een "et" en now is 't opiens toch (ok mar) een
"hi'j"...!?! "Ommekommen" is ok hiel wat aanders as "omme kommen"...!
En "een leeuw" of "de leeuw"...
NL: Maar het winterkoninkje is niet bang.
JV: Mar et doempien is niet bange uutvalen.
PB: Waor is et doempien 'uutvalen'?
NL: Hij strijkt neer op de leeuw z'n rug en begint op hem te schelden.
JV: Hi'j strikt op 'e rogge van de leeuw daele en begint die uut te hoetelen.
PB: Begint hi'j "him" now "uut te hoetelen" of had hi'j "die uut hoetelen" moeten...?
NL: "Wat heb jij bij mijn huis te zoeken," zegt hij, "en mijn kindjes bang te maken?!"
JV: "Wat heb ie bi'j mien huus te zuken?" zegt hi'j, "en mien jonkies bange te maeken?"
PB: Ie kun niet op elke slakke zoolt leggen; gewoon es weer goed, dus.
Mar een extra vraogteken tussenvoegen kan et weglaoten van een
uutroepteken vanzels niet vervangen!
NL: De leeuw trekt zich er niets van aan en loopt gewoon door.
JV: De leeuw trekt him d'r niks van an en lopt gewoon deur.
PB: Al weer iene goed.
NL: Dan gaat hij nog veel heviger tekeer, het kleine opdondertje.
JV: Dan begint et kleine raosbekkien nog meer tekeer te gaon.
PB: "Et" en "hij" bin d'r ok weer. Een 'raosbek(kien)' is neffens blz.
1002 L-R: 1. iemand die schreeuwt, die de gewoonte heeft hard te
roepen. Ik geleuf dat 'oons raosbekkien' -in dit verhaeltien- hielendal
niet de gewoonte had om te raozen of om hadde te roepen. Gewoon
"opdondertien" van blz. 673 L-R was mooi genoeg west, liekt mi'j.
NL: "Jij hebt daar niks te maken, zeg ik je!
JV: "Ie hebben d'r niks te maeken, zeg ik jow!
PB: En weer iene hielendal goed. Et verschil in naodrok van "d'r" of "daor(e)" misschien?
NL: En als je nog eens terugkomt," zegt hij, "dan zul je wel eens zien!
JV: En aj' nog es weerommekommen, zegt hi'j, "dan zuj' wel es zien wat d'r gebeurt!
PB: Et begint hier gewoon goed, mar waorom as dat 'gebeuren' d'r now opiens bi'j moet...?
NL: Ik doe het niet graag," zegt hij, en daarbij tilt hij zijn ene beentje op, "maar dan trap ik je zo je rug in!"
JV: Ik doe et niet graeg," zegt hi'j, en hi'j tilt zien iene potien op, "mar dan breek ik je de rogge."
PB: En opni'j een goed begin mar toch ok: half wark want hi'j tilt zien
iene potien op, op etzelde mement as hi'j 'et' zegt, "daorbi'j", dan
ok. "Ik trap je zo je rug in" zol dat etzelde wezen as "Ik breek je de
rogge"? Iene de rogge breken, hoej' niet mit je voeten te doen; iene
trappen wel. Et NL het et trouwens over een ‘beentje’ en JV het et over
een ‘potien’. Ik weet niet krek hoe as ‘t mit voegels zit, mar bi’j
peerden bi’jglieks is d’r een groot verschil. Moej’ mar es uutperberen
om bi’j een peerdeman over de ‘poten’ van een peerd te praoten. Ik bin
bange dat hi’j je de bienen brekt… JV vint leestekens niet zo van
belang, begriep ik onderhaand.
NL: Daarop vliegt hij weer terug naar zijn nest.
JV: En dan vligt hi'j weeromme naor et nust.
PB: "Daorop" vien ik ok niet mooi mar neffens blz. 626 A-E mag et wel.
"Naor zien nust" en "naor et nust" zit wel weer een verschil mar dat
koj’ in ’t verschil tussen NL en et Stellingwarfs wel vaeker tegen. Een
Hollaander stapt "op zijn fiets" en wi’j stappen "op de fiets". Krek
zoks as dat een Hollaander "het bos" ingaot, gaon wi’j "de bos" in.
NL: "Zo, kinderen," zegt hij, "die heb ik dat wel afgeleerd.
JV: "Zo, kienties," zegt hi'j, "dat he'k him ofleerd.
PB: "Kiender" en "Kienties", ik zie niet waorom dat aanders mos. Et
aachterste stok is veur mien gevuul ok te vule 'aanders' wodden.
NL: Die komt nooit meer terug."
JV: Die komt hier niet meer daele."
PB: Disse laeste riegel had as uutsmieter ok wel wat beter kund want
"hier niet meer daele kommen" is neffens mi'j toch ok weer wat aanders
as "hier nooit weer kommen".
Wie zee (en schreef in zien i-dagboekien) ok weer: D’r roegelt mal Stellingwarfs uut dat vertaelmesienegien…?
Veur meer(taelige) infermaosie over dit doempien kiek ie mar es op: www.lowlands-l.net