Home
Literas liricum
Zowel thuis in La Trimouille (F) als op mijn trektochten door West-Europa van de laatste jaren, heb ik heel veel tijd besteed aan lezen en schrijven.
Veelal las ik geruilde boeken uit een openbare ruilkast op parkeerplaatsen, geruild met boeken van medecamperaars of zomaar ergens van iemand gekregen.
De wat oudere boeken heb ik voornamelijk online gelezen.
Soms waren het echt verrassende juweeltjes!
Hieronder een paar van die verassende 'literas lirica'.
Bianca Toeps (1984)
over autisme
Na een stel ingewikkelde verhalen even een wat luchtiger en beproegd onderwerp, autisme...
Zoals veel of misschien wel de meeste boeken over autisme beginnen met uit te leggen wat autisme is, en daarbij aan de hand van het DSM handboek de vele verschillende kenmerken benoemen, begint ook dit boek daarmee.
Vervolgens loopt Bianca, die haar diagnose op 26 jarige leeftijd kreeg, op ontspannen wijze langs de zelfde paden als andere autistische schrijvers met een opsomming van, en hoe het verwerken van verschillende prikkels kan uitpakken, met daarbij de voor- maar vooral nadelen daarvan.
Het boek leest gemakkelijk weg en is zelfs in verschillende talen vertaald.
De zin daarvan ontgaat mij want het is verder een behoorlijk dertien in een dozijn boek,
Het boek van 22,99 euro heeft na bijna een jaar, nog altijd maar 1 review op Bol.com.
Op Amazon wel wat meer maar ook gelijkelijk verdeeld over de vijf sterren.
Ik vind twee sterren wel genoeg...
César Chesneau Dumarsais (1676–1756)
Nouvelles Libertes de Penser (Nieuwe denkvrijheid)
Dit boek uit 1743 handelt over de vrije gedachten van het bestaan van de ziel en van een God.
Wat wij tijdens de opvoeding hebben meegekregen over religie zijn over het algemeen vooroordelen te noemen, waar wij ons als mens maar heel moeilijk los van kunnen maken.
De auteur zegt dat alle godsdiensten van twee principes uitgaan, namelijk het onderscheid in twee substanties, een stoffelijke en een geestelijke, en het bestaan van een God.
De ziel is 'iets dat denkt', en niets anders.
De God is een oneindig wezen met een oneindige mate van volmaaktheden, die de mens heeft gemaakt en hen straffen en beloningen heeft beloofd.
Maar hoe kun je op de hoogte zijn van iets dat niet is?
Het niets vervangen door iets.
Het 'zijn' is de bron van alle eigenschappen, aangezien er iets moet zijn voordat er iets is.
Dit denkbeeld houdt veel tegenstrijdigheden in.
Of is dat de fout van de moraal?
(Geen gemakkelijke materie.)
Mark Twain (1835 - 1910)
The War Prayer (Het Oorlogsgebed)
met de 10 geboden
In het begin van de twintigste eeuw (1905) beschrijft Mark Twain in dit boek de begeesterde beroering van een land dat de wapenen had opgenomen en de oorlog was uitgebroken.
Hij beschrijft het moment waarop soldaten thuis hun voorlopig laatste kerkbezoek brengen, samen met hun geliefden.
Op het moment dat een lang gebed wordt gehouden komt een oude man de kerk binnen, hij betreedt de kansel en begint uit te leggen dat tegenover het over uzelf afroepen van de zegen het vervloeken van 'uw naaste', de tegenstander staat.
Bidden voor de overwinning levert ook een verliezer op en houdt ook in dat er mogelijk onverwachte gevolgen zullen ontstaan.
Over de 10 geboden zegt Twain o.a. dat rechtbanken niet recht kunnen spreken want als een dader wordt gedood omdat hij iemand anders heeft gedood dan zal een dader die meer mens heeft gedood vaker moeten worden gedood.
Een rechtbank biedt de bevolking hooguit enige bescherming.
Ongeacht hun afkomst houdt de mens deze wereld in stand, ofwel wij allen creëren misdadigers.
Twain weerlegt in dit boek de 10 geboden en zegt over de maatschappij waarin wij leven: wat je zegt ben je zelf.
Mark Twain (1835 - 1910)
On the damned human race
(Het verdoemde mensengeslacht)
Na een korte beschouwing van de stand en de conjunctie der sterren, rond het begin van onze jaartelling en de geboorte van Jezus, door de geloofswetenschappers, nu een boek van Mark Twain (pseudoniem van de Amerikaanse Samuel Langhorne Clemens gelezen.
Twain beschrijft in dit boek de afstamming van de mens.
Vaak wordt de mens beschouwd als hoogste van alle diersoorten.
Twain ziet de mens als de laagste diersoort en bewijst dit aan de hand van proeven die hij hield in de dierentuin van Londen.
Eén van de grootste handicaps van de mens is zijn hebzucht.
Dit kennen dieren niet.
Dieren leggen hooguit een voorraad voedsel voor de winter aan.
De mens wil daar bovnop nog altijd onstuitbaar veel, maar onnodig veel meer.
Dieren vechten om opgegeten worden te voorkomen, geen oorlog om te moorden voor wraak of genot.
Amado Nervo (1870 - 1919)
En paz (In vrede)
Als reactie op de titel 'Amor fati' van mijn nieuwjaarswens (2025 - 2026) kreeg ik het Mexicaans/Spaanse gedicht 'En Paz' van deze Mexicaane schrijver en dichter Amado Nero, pseudoniem van Juan Crisóstomo Ruiz. Dat gedicht wil ik lezer dezes niet onthouden.
Naar aanleiding hiervan heb ik mij enigsins verdiept in de vaak ietwat mystieke schrijverij van deze poeet.
En paz, de Amado Nervo
Muy cerca de mi ocaso, yo te bendigo, vida,
porque nunca me diste ni esperanza fallida,
ni trabajos injustos, ni pena inmerecida;
porque veo al final de mi rudo camino
que yo fui el arquitecto de mi propio destino;
que si extraje las mieles o la hiel de las cosas,
fue porque en ellas puse hiel o mieles sabrosas:
cuando planté rosales, coseché siempre rosas.
…Cierto, a mis lozanías va a seguir el invierno:
¡mas tú no me dijiste que mayo fuese eterno!
Hallé sin duda largas las noches de mis penas;
mas no me prometiste tan sólo noches buenas;
y en cambio tuve algunas santamente serenas…
Amé, fui amado, el sol acarició mi faz.
¡Vida, nada me debes! ¡Vida, estamos en paz!
Vertaling NL (Google en DeepL)
In vrede, van Amado Nervo
Heel dicht bij mijn zonsondergang, zegen ik je, leven,
want je hebt me nooit valse hoop gegeven,
noch onrechtvaardig werk, noch onverdiende pijn;
want aan het einde van mijn ruwe weg zie ik
dat ik de architect was van mijn eigen lot;
dat als ik het zoete of het bittere uit de dingen haalde,
dat kwam omdat ik er zelf het bittere of het zoete in stopte:
toen ik rozenstruiken plantte, oogstte ik altijd rozen....
Het is waar, mijn bloei zal mijn jeugdige kracht volgen:
maar je hebt me niet gezegd dat mei eeuwig zou duren!
Ik vond de nachten van mijn verdriet zeker lang;
maar je beloofde me niet alleen goede nachten;
en in plaats daarvan had ik enkele heilige, serene nachten...
Ik heb liefgehad, ik ben bemind, de zon streelde mijn gezicht.
Leven, je bent me niets verschuldigd!
Leven, we zijn in vrede!
Søren Kierkegaard (1813 - 1855)
øieblikket (Het ogenblik)
Om mijn eigen gedachten en meningen scherp te houden lees ik graag kritische boeken.
Ook dit Ogenblik, in een vertaling van W.R. Scholtens, is zo'n kritisch boek, over verzaking van het christendom en de gevestigde kerkelijkheid.
Kierkegaard zegt: Geestelijk gezien is de mens in zijn natuurlijke toestand ziek, bevindt hij zich in de misleiding en in het zelfbedrog en begeert daarom van alles het meest dat hij bedrogen wordt, zodat hij niet alleen in de misleiding blijven wil, maar zich ook nog in dat zelfbedrog heel prettig voelt.
Dat is zo'n zin waar ik dagen mee kan omlopen om uiteindelijk te vinden wat ik ervan vind.
William J. Robinson (1867 – 1936)
Als ik God was
Als ik God was.
Het geloof van een vrijdenker.
Online 196 pagina's Engelse kost.
Als ik God was, zou de dood geen prooi hebben,
zouden mensen goed zijn, zou ik afscheid nemen afschaffen,
en zouden we alleen tranen van vreugde huilen,
als ik God was.
Als ik God was, zouden mooie vruchten zonder schil rijpen;
werken zou slechts een spel zijn, want we zouden alleen
nog maar handelen om onze krachten te voelen,
als ik God was.
Als ik God was, zou ik voor jou, mijn geliefde,
een altijd frisse, altijd blauwe hemel ontvouwen,
maar ik zou je, o mijn engel, hetzelfde laten zijn,
als ik God was.
(© Sully Prudhomme, 1839-1907)
Vrij naar het bijbelboek Genesis 1:23:
Aangezien iedereen, dus ook ik [pb], zijn God naar zijn eigen beeld vormt, heb ik besloten dat ik alles, de gehele natuur, als mijn God zal rekenen.
Dit sluit ook goed aan bij mijn bescheiden aanhangen van de Stoa en het animisme.
De natuur is almachtig.
De natuur is alom.
De auteur van het boek zou als eerste 'wreedheid' willen uitbannen, als hij God was.
Ten tweede zou hij de 'haat' uit het menselijke hart willen verwijderen.
Vervolgens 'vijandigheid' tussen rassen, 'jalouzie' en 'angst'.
Ook 'armoede', 'luxe', 'ziekte' en 'pijn', zou de auteur, als hij God was, niet hebben gemaakt.
'Misdaad', 'zonde' en 'oorlog', 'bijgelovigheid', 'kerk', 'religie', 'onverdraagzaamheid', maar...
“Vanuit een menselijk standpunt, zijn uw argumenten niet te weerleggen. De logica is deugdelijk en de redeneringen zijn onberispelijk. Maar geloof is sterker dan de rede en wie gelooft is ontoegankelijk voor alle argumenten. Misschien heeft God andere redenen, andere bedoelingen dan wij arme, nietige stervelingen kunnen begrijpen of vatten. Zijn wegen zijn ondoorgrondelijk.”
Jonathan Swift (1667 - 1745)
l'Art du mensonge politique
Een tijdgenoot van de schrijver van het vorige boek ik heb gelezen en ja, dat kun je proeven.
Dit boek, l'Art du mensonge politique, van de Ierse auteur Jonathan Swift met zijn bijnaam 'Dean Swift', gaat over de kunst van het politieke liegen, ofwel hoe je burgers onzin kunt laten geloven.
Swift neemt ons mee in de meanders van de humor om ons de schandalen en middelen te onthullen die politici gebruiken om ons te laten geloven in de onzin die ze uitkramen, in woorden die ze zelf vaak niet begrijpen.
Nu veel mensen hoe langer, hoe minder zelf gaan nadenken is dit zeer gezonde lectuur in het vooruitzicht van het komende verkiezingsjaar (2026) in NL.
Jean Meslier (1664 - 1729)
Het testament van Jean Meslier
Al lezende in de essays van Montaigne en Fénelons 'Bewijs van het bestaan van God' kreeg Jean Meslier zelf de kriebels om een boek met eigen inzichten over dat onderwerp te schrijven.
Dat werd het 'Testamet van Jean Meslier'.
Dit blijkt een filosofisch testament, en maakt hem tot een voorloper van de Verlichting.
De atheïst in hem geeft in een anarchistische filosofie en krachtige termen, breedvoerig antwoord op vragen over geloof, oorlog en onderdrukking van de mensheid, door kerk en politiek.
Multatuli over Ernest Renan en zijn boek
over La Vie de Jésus (Het leven van Jezus)
Multatuli Klik op het plaatje voor een vergroting Ernest Renan
Multatulie (Eduard Douwes Dekker, 1820 - 1887) over Ernest Renan (1823 - 1892).
De Franse filoof Ernest Renan liep langs een net ontgonnen veld van wijsbegeerte en plukte een klein boterbloempje, 'Het leven van Jezus'.
In zijn 'Idee 484' van de totaal 1282 'ideeën' gaat Multatuli nogal tekeer tegen de Franse filosoof Ernest Renan, die met zijn boek 'La vie de Jésus' (Het leven van Jezus), alle noeste werk van al diegenen die zich hebben uitgesloofd om de heilloze rol van de filosofische godsdiensten te ontmaskeren, probeert te verknoeien. Renan, katholiek in hart en nieren, "een theologische kunstenmaker met een halve wetenschap en een kwart geloof," zoals Multatuli hem noemt, reconstrueert in zijn boek een historische Jezus waarin Jezus wordt geschetst als een beminnelijke, dweperige idealist, die de gevolgen van zijn leer niet overziet en tenslotte als anarchist en revolutionair te gronde gaat.
Schitterende kleine dingen
Cheryl Strayed
Nadat ik, meende ik na Bedrog (zie hieronder), even klaar was met lezen en mij vol overgave op het bijwerken en aanvullen van mijn website had gestort, kreeg ik per ongeluk dit boek in mijn handen, in een vertaling van Miebeth van Horn en uitgegeven door Thomas Rap (2023).
Waarom, weet ik dus eigenlijk niet maar plotseling zat ik erin te lezen en het eerste, mooi korte hoofdstuk over een vraag en antwoord over liefde, bleef me even vasthouden.
Het is een beetje, net als met 'Lieve Mona' van lang geleden.
Het is ook een beetje als 'Het onkruid en de bloem' (zie hieronder), ieder hoofdstuk zet me best wel even aan het denken en vraagt daarom naar een volgend hoofdstuk.
Maar na een stuk of tien van andermans liefdesproblemen vind ik het na pagina 100 wel mooi geweest en heb ik het boek graag aan een volgende lezer doorgegeven...
Bedrog
Moordroman van Peter Römer (1952)
Na een thriller nu een moordroman, Bedrog, 317 paginas uitgegeven door De Fontein te Utrecht.
Wat is het verschil tussen een thriller en een moordroman, vroeg ik mij als eerste af?
Inderdaad, weinig verschil en voor mij opnieuw een teleurstelling.
Weer met - veel - moeite de eerste 114 bladzijden gelezen en blij dat ik het toen als ongelezen weg kon leggen.
Het lijkt erop dat dit genre boeken gelezen wordt door mensen met een teveel aan vrije tijd.
Ondanks mijn redelijk hoge leeftijd (79 jr) zijn mijn dagen veel te kort en wil ik nog altijd boeken lezen waar ik wat van kan leren en wijzer van word.
Bij dit soort moordthrillers moet ik veel te veel namen en omstandigheden onthouden om het plot actief mee te kunnen ontrafelen.
Gelukkig in dit boek niet van die vreselijk ingewikkelde - vaak Engelse - namen maar nu eens gewone Jan, Piet en Klaas namen.
Maar ook dat kan niet voorkomen dat het Hilversumse wereldje mij niet aanstaat.
Het wat groter dan gemiddelde lettertype in het boek beviel mij - als aankomend oudje - wel.
Maar verder: nee, gewoon mijn genre niet.
Ik stop ermee en ga op internet wel op zoek naar mijn voorkeuren...
Alles te verliezen
Esther Verhoef (1968)
Na een stevige geschiedenis over Augustinus aan het begin van onze jaartelling, was het vanaf mijn jaarlijks willekeurig stapeltje boeken nu (eind oktober 2025) blijkbaar tijd voor een literaire thriller van Esther Verhoef, uitgegeven door Anthos in Amsterdam (2009).
Al na de eerste vijf hoofdstukjes wilde ik het boek van 318 bladzijden eigenlijk wel graag ter zijde leggen.
Dit is, vind ik, typisch een leesboek voor dames die zich de meeste dagen stierlijk vervelen.
Met moeite de eerste honderd pagina's met 1001 details van mensen, dieren en dingen, serieus tot mij genomen en blij dat ik het toen voorgoed dicht kon klappen.
De omslachtige en vaak te gedetailleerde schrijfstijl van deze Verhoef staat me tegen.
Het noemen van een kastje in de slaapkamer, waar het pistool inligt, volstaat voor mij, en of het kastje dan één laatje en twee deurtjes met afgeronde hoeken, twee scharnieren en een slotje en een kaal plekje op iedere deurtje heeft, interessert mij eigenlijk niet zo erg.
Op een zelfde omslachtige manier worden de ouders van hoofdpersoon Claire meestal genoemd als haar vader en zijn vrouw.
Saai en langdraderig, las ik in één van de 72 reviews op Bol.com, over dit boek.
Daar ben ik het helemaal mee eens en vind twee sterretjes wel genoeg.
Van de tien tot vijftien boeken die ik per jaar lees sla ik ook de naam Esther Verhoef in het vervolg liever over.
Zoon van tranen
(oorspronkelijke titel: Son of tears)
Deze roman van Henry Coray, in een vertaling van P.J. de Gier, over het leven van de beroemde kerkelijk leider Aurelius Augustinus van Hippo (354 - 430), ben ik momenteel (oktober 2025) leeskundig aan het verorberen.
Opnieuw word ik bevestigd in mijn voorliefde voor het lezen van (religie)geschiedenis boven - bijvoorbeeld - thrillers, romans en dergelijke moderniteiten.
De tijd van plm. 500 voor tot 500 na het begin van onze jaartelling heeft daarbij mijn voorkeur.
Het is juist deze tijd dat veel van 'tig'duizend religies en geloven zijn geboren.
Dit boek geeft heel veel Griekse en Romeinse informatie en wijsheid uit die tijd, alwaar wij heden ten dage nog altijd mee van doen hebben.
Een (vind ik) opmerkelijke zin van Alypius op blz. 247: "Alle vrouwen zijn vreemd." en Augustinus antwoordt grinnikend: "Je hebt gelijk."
Dit boek is een levensgeschiedenis vol iefde en opoffering, bepaald door een vasthoudende zoektocht naar waarheid...
De Partner
(Tot de helft gelezen in september 2025)
Opnieuw blijkt dat thrillers niet mijn genre is.
Met dit boek (1997) van de wereldberoemde thrillerschrijver John Grisham (1955) ben ik halverwege (pag. 170) gestopt.
Waarschijnlijk mede door desinteresse vergeet ik al die ingewikkelde (Engelse) namen van personen en plaatsen.
Misschien is het dagelijks achter elkaar door blijven lezen wel een mogelijkheid om namen en plaatsten te blijven herkennen.
Helaas ontbreekt het mij aan tijd, de zin en de kwaliteit van mijn ogen om een hele dag in een boek te blijven lezen.
Nee, thrillers komen mijn boekenkastje niet meer in en die er nog in staan ga ik weggeven.
Het onkruid en de bloem
(gelezen in september 2025)
(Oorspronkelijke titel: Go ask Alice (1971), van waarschijnlijk Beatrice Sparks)
Vertaling van Engels naar NL: Remco Campert
De eerste 100 pagina's waren een nieuwe ervaring voor mij.
Meestal beslis ik na die eerste 100 pagina's of ik verder wil lezen of ga stoppen met het betreffende boek.
Bij dit boek heb ik getwijfeld.
Ik moest erg wennen aan het feit, in andermans dagboek te zitten lezen en dan ook nog dat van een meisje.
Het laatste deel van de 189 bladzijden heb ik een beetje tot haar dood afgeraffeld.
Haar dood kwam drie weken nadat het tweede dagboek vol was geschreven.
Haar ouders vonden het zinvol om deze dagboeken, zonder commentaar, uit te geven.
Zondagsreeks over autisme
(review, aug./sept. 2025)
Lang geleden al eens het boek 'Oversteken' van Judith Visser (1978) gelezen.
'k Was er niet kapot van.
Net als Judith ben ik op latere leeftijd (62 jr.) gediagnosticeerd Asperger autist geworden,
Zowel letterlijk als figuurlijk ben ik - ook net als Judith - een zondagskind.
In augustus 2025 heb ik, puur uit nieuwsgierigheid, alle drie de autistische zondagsboeken (Zondagskind, Zondagsleven en Zondagskracht) van Judith Visser aangeschaft en in chronologische volgorde gelezen.
Hoewel in (gelukkig) iets minder heftige mate, herkende ik in de eerste twee wel het één en ander van de problemen die Judith in haar jeugd ondervond.
Van het derde, en een stuk duurder boek 'Zondagskracht', heb ik spijt dat ik het gekocht heb.
In mijn nabeleving: te veel Rotterdams accent (dan, joh, schrapen v/d keel, enz.), te veel herhaling van de eerste twee boeken, te veel nadruk op honden, te veel commercieel geleuter en te veel schrijversnarcisme.
Nee, 3 van de 5 sterren voor de eerste twee en 2 van de 5 sterren voor het derde boek.
En meer werk van schrijfster Judith Visser is aan mij niet besteed.
En ook helemaal klaar met uitgeverij Harper Collins met onvoldoende redactiewerk...
It heiteleaze bern (Het kind zonder vader)
In 2010 mocht ik met een gedicht meewerken aan een ster van het Oud-Friese, 'It heiteleaze bern' van historicus Oebele Vries, een uitgave van Tresoar in Leeuwarden.
Dit vaderloze kind is gebaseerd op oude Friese wetsteksten, en stamt uit de Friese oerliteratuur van vóór 1500.
De Beatrijs
(Download hier gratis het hele boek)
In 2011 mocht ik door mijn vertaling van de Beatrijs in het Stellingwerfs meewerken aan een internationaal, wetenschappelijk onderzoek van de IVN (Internationale Vereniging voor Neerlandistiek) betreffende het Middel-Nederlandse verhaal 'de Beatrijs', een Marialegende waarschijnlijk uit de twaalfde of dertiende eeuw.
Van deze internationale studie is het zesde boek in de reeks 'Lage landen studies' verschenen. 'Beatrijs de wereld in' uitgegeven door Ginkgo Academia Press in Gent (B).
Hunger - Knut Hamsun (1885 - 1952)
De Noorse Knut Hamsun vertelt in een, ook in de Nederlandse vertaling, onnavolgbare nieuwe woordenbrij en verrassende alinea's zijn leven, als aankomend schrijver, dagelijks op het randje van de hongerdood.
Un amour de Swann - Marcel Proust (1871 - 1922)
De Franse Marcel Proust beschrijft in een aantal van zijn literaire meesterwerken het leven zoals dat in zijn tijd werd geleefd door en rond de elite van zijn stad, Parijs.
De vele levendig beschreven ontmoetingen en plichtplegingen betekenden vaak ook van tevoren gearrangeerde afspraakjes tussen, voor een huwelijk, beschikbare jongemannen en -vrouwen.
Deze vervolgens min-of-meer verplichte ontmoetingen ontaardden vaak opnieuw in een reeks verplichtingen die voor de hoofdpersoon monsieur Swann schier onmogelijk waren te dragen en derhalve meestal op herhaalde mislukkingen uitdraaiden.
Het is de tot vertelkunst verheven schrijfkunst van de auteur die mij door het hele boek meesleepte.
An angel at my table - Janet Frame (1924 - 2004)
Een beroemd geworden werk van de Nieuw-Zeelandse schrijfster Janet (Jean) Frame.
Dit boek, wat ik inmiddels meer dan drie keer heb gelezen, las ik in een trilogie van haar hand: To the Is-land / An angel at my Table / The Envoy from Mirror City.
Zij beschrijft haar leven vanaf haar jeugd in Nieuw-Zeeland, via een leven in GGZ-instellingen tot aan haar grote passie..., schrijven en (wereld)reizen.
Ondanks de meer dan tweehonderd geheel onterechte elektro-shocks die zij door de GGZ-etters kreeg toegediend, heeft zij de top in de wereld-literatuur bereikt.
Met name haar beschrijving van de onterechte plaatsing, herplaatsing en behandeling in verschillende Nieuw-Zeelandse GGZ-instellingen heeft mij herkenbaar en diep geraakt.
In een nachtelijke sessie van gezellig samenzijn en diepzinnige gesprekken met een toevallige passante, een ex-GGZ-medewerkster uit de regio Harderwijk, werd mij dit boek, onderweg naar Valencia (E), de volgende dag meegegeven op een vrije camperplaats, Morella in Noordoost-Spanje.
Regiodag NBG (2008)
Klik op het plaatje voor een vergroting
Samenvatting pdf
In 2008 mocht ik meewerken aan de Regiodag van het NBG (Nederlands Bijbel Genoodschap).
Voorstellen
Ik ben ... (opleiding, werk, taal, geloofsachtergrond, ...)
Het Stellingwerfs is nedersaksisch... klein gebied, ca. 25.000 gebruikers
pro’s en contra's
Voor- en nadelen van kennis van oude talen en theologie
voor: sneller vanuit Nl dan Grieks
na: een stap dieper geïnformeerd
vr.: interpretatie en dogma's liggen op de loer
Home
Naar boven
© Piet/er Bult