Naor Dagboekien

Veurige weke Ankem weke
*
Weke 11 (14/3 – 20/3 - 2005):
*
Zundag (20/3):
D’r was es een vader en een moeke en die leefden in Chaos…

De vader hiette Uranus (Hemel) en de moeke hiette Gaea (Eerde). Uranus was liekewel de zeune as de man van Gaea. ’n Vremd stellegien inteelt dus mar wel ét stellegien dat as ooldste godenpeer beschreven wodt in de Griekse mythologie. Vader en moeke van alle goden dus. Uranus was de hemel as personifikaosie van et bevruchtende uutspaansel. Uranus en Gaea bin de oolden van de Titanen (Reuzen), Cyclopen (Reuzen mit mar ien oge) en Centimani (Reuzen mit wel honderd hanen). Uranus en Gaea kregen zes zeunen: Oceanus, Coeus, Crius, Hyperion, Iapetus, Cronus, en zes dochters: Thea, Rhea, Themis, Mnemosyne, Phoebe en Thetis.

De iene zeune, Cronus, wodde iene van de belangriekste Titanen en hi’j trouwde mit zien zuster Rhea. Nao een ruzie ontmanden zi’j heur vader Uranus en wodden zodoende van doe of de machtigste goden. Disse beidend, Cronus en Rhea (breur en zuster mar ok man en vrouw) kregen op heur beurt zes kiender: Demeter (godin van de landbouw), Hera (Godin van de vrouwluden), Poseidon (God van de zee en al et waeter), Hades (God van et doderiek), Hestia (Godin van de huselike heerd) en Zeus (de Oppergod, vader van goden en meensken).

ZEUS
Cronus wodde waorschouwd dat iéne van zien kiender him zien macht ontnemen zol. Om dat veur te wezen (vr)at hi'j al zien kiender drekt nao de geboorte op. Behalven Zeus... want moeke Rhea redde Zeus deur disse keer niet heur kiend an Zeus te geven, mar een dikke stien mit een doek d'r om henne. Cronus at disse stien in ién keer op. Zeus wodde stiekem grootbrocht op et eilaand Kreta deur Adrasta en heur zuster Io en kreeg de melk van de geit Amaltheia as eten. Lao’we es kieken wat disse Zeus allemaole uutvreten het. Zeus woonde eins in de hemel mar hi’j had twiede huzen op de bargen in Griekelaand, o.e. op de Ida op Kreta, de Lycaeus in Arcadië mar was nog et meerste te vienen op de Olympus in Thessalië. De aorend, van oorsprong et symbool van de bliksem, was zien heilige voegel, de ekkel zien heilige boom en zien schilde was de aegis (geitevel mit slangen). Deur bliksems, donderslaegen, regenboge en de vlocht van voegels gaf Zeus veurtekens an de meensken. Doe Zeus groot was gong hi'j weeromme naor zien oolden om wraoke te nemen op zien heit Cronus. Hi'j vreug daor de hulpe bi'j van Metis, de zuster van zien moeke Rhea, die een draankien veur Cronus maekte waardeur hi'j al zien kiender uutkotste. Dat weren dus Hera, Poseidon, Hades, Hestia en Demeter. Naodat Zeus Cronus ommebrocht mit zien bliksemflitsen, vullen alle aandere goden onder zien macht. Zeus is doe trouwd mit zien zuster Hera.

Zeus, die meester was in et vermommen, verscheen bi’j Hera as een kleine oele en verstopte heur kleren doe et es slim waaide. Ze trouwden in de lente en d'r wodt zegd dat heur trouwnaacht wel 300 jaor duurde! Tegere kregen ze vier kiender: Ares, Hebe, Eris en Hephaestus. D'r wodde liekwels ok wel zegd dat Hephaistus eins allienig mar et kiend van Hera was. Zeus was Hera slim ontrouw en daordeur had hi'j ok een protte kiender bi'j aandere vrouwluden: Iacchus en Core (beter bekend as Persephone) die hi'j tegere mit zien zuster Demeter kreeg. Zeus en Leto kregen Apollo en Artemis. Mit Metis kreeg hi'j zien dochter Athena en van Maia zien zeune Hermes. Van Io kreeg hi'j Epaphus, van Danae kreeg hi'j Perseus, van Alcmene kreeg hi'j Heracles, van Aegina kreeg hi'j Aeacus en zo gaot de lieste nog wel even deur. Hij vermomde zich as een zwaan om Nemesis te verleiden en hi'j vermomde himzels as goolden regen om Danae de boek zwanger te maeken. Om Alcmene te verleiden vermomde hi'j him as heur man, Amphitryon, en lag wel drie daegen en naachten mit heur op bedde.
*
Awwe de biebel mit een dag of wat hielendal in ’t Stellingwarfs ommezet hebben dan liekt et mi’j misschien nog wel es wat toe om de oolde mythologie en de theogonie te vertaelen. En omdawwe een protte van disse mythologische naemen ok weer in de sterrebeelden tegenkommen, kuwwe de astrologie dan ok drekt wel even mitnemen. Uranus, waor ik dit stokkien mit begon is dezelde naeme as de zeuvende planeet van oons zunnestelsel (die mit de ringen).

*
De hiele weke bin ‘k in mien vri’je tied mit de profeet Jesaja an de slag west.
*
*
Zaoterdag (19/3):
Donderdag he’k et zegd: an ’t aende van disse weke kan et eerste kievietsei wel es vunnen wodden. Niet in Frieslaand mar bi’j Eemnes (U) was ’t dan ok raek. Even laeter hier ok al he’k lezen.
*
"Ja mien joongien, d’r is meer in de Stellingwarven as Johan Veenstra", zee gisteraovend iene tegen mi’j op de uutvoering van de ‘Stuyvesant Sailors’ in de grote zael van et drafcentrum. Een prachtig mooie zangaovend mit bulderende zeemanslieties die ze ofsleuten mit et Stellingwarfs volkslied. An- en ofkondigingen… allemaole kreers in ’t Stellingwarfs.

*
Ik geleuf graeg dat meneer Balkenende een jaormennig leden een butengewoon goeie student was. Dat hi’j min-of-meer bi’j toeval veurman van et CDA wodden is dat wil mi’j ok nog wel an. Et is him – zeg mar - in een ‘roes’ overkommen. Dat hi’j weer een schoft laeter ok nog es MP wodden is moet toch wel haost gewoon een dudelike keuze west hebben, liekt mi’j. Vandaege ston d’r weer zoe’n malle uutspraoke van disse man op de veurziede van de kraante (LC): "Ik heb het gehad met het negativisme. Nederland heeft behoefte aan een nieuw positivisme." Dit is niet meer dezelde man van een jaor of vieve leden. Disse man is al hielendal opslokt deur de ‘Haagse mores’. Praot raar, dot raar en het niet al te vule gevuul meer bi’j meensken van en in disse tied. Et is vaaste gien toeval van de kraanteredaktie dat d’r vot onder dat stokkien van PJ een stok (uut Hilversum) ston mit de kop: "Duizend bewoners verpleeghuis ondervoed." Dat bedoel ik now…
*
Ok uut de LC: Binnen de Griffemeerde Karken wodt, krek as in aandere rechtzinnige karken, de ‘homosuele praxis’ as zunde beschouwd. Zokke meensken kun dan ok gien ‘leden in volle rechte’ wezen van zoe’n karke.
*
Twiede bladziede: "Boze en ontevreden beleggers willen geld zien van Aegon." ‘Boos en ontevreden’, mar dat bin toch gien gronden om geld te eisen. Beleggen is gokken, en aj’ dan verliezen moej’ ok een kerel wezen.
*
"Energie steeds duurder, maar consument piept niet." Alles wodt minder en alles wodt duurder en toch heur ie haost gien meenske echt klaegen in de zin van ‘te hoop lopen’. Daor hadden we et een peer naachten leden nog krek over had. Hoe lange kan dit nog gewoon deurgaon?
*
*
Vri’jdag (18/3):

Gisteraovend weer gezellig een uurtien zitten te ‘Wiespraoten’ mitmekeer veur Radio Weststellingwerf Centraal (RWC).
*

Ik kreeg een aemel mit de vraoge wat ik gister precies bedoelde mit de konklusie: "Et is wel haost et stomste waj’ doen kunnen om in God te geleuven…!" Now dit was eins wat een grappien. Et wodde in oonze diskussie (eregisternaacht) opiens zo zegd en doe he’k et hier even opschreven om de lezer een posien op et verkeerde bien te zetten. De hiele konklusie van iene van de praoters was: "Et is wel haost et stomste waj’ doen kunnen om in God te geleuven mar et is nog vule stommer om niet in God te geleuven!"

*

Ik was al een aentien aachterop mit de blatties van de scheurkelinder. Op et blattien van 10 en 11 meert schrift Joop van Lier een verhaeltien (waor ik wat vraogtekens bi’jzet) over et sterrebeeld Carina (Kiel).

Beste Joop, et sterrebeeld Carina staot vusen te zudelik (en te lege) veur oons en is bi'j oons weg dan ok nooit te zien. Zoe'n grote kieker kuj' je niet antugen! Kiek ok mar es op: www.sterrekunde.nl en www.winshop.com

Joop schrift dat Carina de kiel is van et 'Grote Schip' (Argo Navis). Dat liekt mi'j liekwels niet hielendal goed toe of hi’j het et es in een hiel oold boek lezen. Dat grote sterrebeeld 'Schip Argo' wodt in disse saemenstelling al sund 1922 niet meer erkend deur de Internationaole Astronomische Unie (IAU). De Argo Navis is doe deur de meensken die d'r veur deurleerd hebben 'uutmekeer schroefd' en in drie (en gien viere, Joop!) onderdielen opneumen as: Aachtersteven (Puppis), Kiel (Carina) en Zeilen (Vela).

Aj’ een keer gelok hebben dan kuj’ hier bi’j oons weg misschien tussen november en meert es een klein stokkien zien van Aachtersteven, Kiel is nooit zichtber en Zeilen is ok vanwegens de grote zudelike deklinaosie, hierweg niet zichtber.

Wat Joop et vierde pat nuumt, Kompas (Pyxis) heurt niet tot dit Grote Schip mar heurt tot et vroegere sterrebeeld, Mast. Tussen december en meert kuj’ mit een goeie kieker et noordelikste stokkien van Kompas (diepe in ’t zuden) zien. D’r bin trouwes ok meensken die Volans (Haas) en Columba (Duif) ok nog toeschrieven an Argo Navis. Niet waor…

Joop schrift veerder: "De Carina Mu overtrof alderdeegst de helderhied van Canopus." Et het indertied wel es iene van de helderste steerns west mar halverwege de 19^de ieuw had mu-Carina een magnetude -0,8 (op ’t heden rond de 7) dat et is nog mar de vraoge as mu-Carina de helderhied van Canopus ooit wel overtroffen het.

De Canopus (alpha-Carinae) is de helderste steern van et sterrebeeld Kiel. Mit een magnetude van –0,7 is et alderdeegst nao Sirius de helderste steern an de hemel van vandaege-de-dag op ‘n ofstaand van zoe’n honderd lochtjaoren. Neffens Joop is de naeme Canopus een verbastering van et Griekse Canobos, een stad an de westkaante van de Nijl. Neffens mi’j is Canopus nuumd naor de stuurman van de Menelaüs. Vespucci bruukte de naeme Canopus trouwes ok veur et Zuderkruus (Crux). Et is warschienlik dat de naeme Canopus veur van alles en nog wat bruukt is dat mar boven et gemiddelde uutstak veur wat de schittering betrof.

Et Grote Schip (ok wel: Argo) mit Jason (Ophiuchus) en de vuuftig Argonauten is een (mooi) verhael dat ok beschreven wodt in et ‘Epos Argonautica’ in de Odyssee van Homerus. Daorover een aandere keer op dit webstegien...

*
*
Donderdag (17/3):
Doe ik es een keer een profetie, zit meneer de rechter dat te dwasbomen. De kaans wodt now wel hiel klein dat et eerste kievitsei in ’t laest van disse weke vunnen wodt. Ik moet vandemiddag nog mar vlogge even et laand in.
*
Gistermiddag naor een slim indrokwekkende begraffenis west. Wa’k d’r ok an over hullen hebbe is dit gedicht uut et Fries ommezet en dat daor deur de jongste dochter veurdreugen wodde:

Een moeke starft.

Een moeke starft altied te gauw
omdaj' - al woj' ok nog zo oold -
je moeke eins niet missen kunnen
omdaj' weten dat ze van je hoolt.

En as de dag komt van heur dood
de koolde over 't karkhof trekt
weej' dat ze liever nog wat blieven wol
omdat ze van je hoolt.

Een moeke starft altied te gauw
al wodt ze nog zo oold
ie hopen dat God heur speren zal
omdaj' zo van heur holen.

Mar as de dag komt van heur dood
en al was ze ok nog zo oold
dan vertrouw ie dat God heur heinen zal
omdat Hi'j van heur hoolt.

*

We hebben naotied daorweg wat eters mitneumen naor huus en die bin eerst ‘vroeg in de morgen’ weer votgaon. We hebben de hiele aovend een diskussie (in utersten) had over oons bestaon en over et ‘hoe lange kan et (op disse meniere) nog zo deurgaon’? Een, ik zeg, een … konklusie was: Et is wel haost et stomste waj’ doen kunnen om in God te geleuven…!
*

Op mien stokkien van deensdag kreeg ik nog al wat reakties. Mi’j donkt dat et een aorig idee is om Johan Veenstra en Jan Koops mar es tegere uut te neudigen op een neutraol plakkien om es mit heur beidend - veur een pebliek - een debat an te gaon over karke en biebel. Ik wil de boel wel regelen en ze meugen dan beide ok wel een helper (sekondant) mitnemen.
*
Woensdag (16/3):

Vule meer as drie theelepelties vol is et niet meer mar d’r ligt nog de hieltied sni’j om ’t huus.
*
As een boer een wiendmeule op zien hiem zetten wil dan is daor een MER (Milieu Effect Rapportage) veur neudig. As een Gemiente (Oostaende) acht wiendmeulens van tachtig meter hoge plaaten wil dan daenken ze d’r wel onderuut te kunnen…
*
Ik bin et nog lang niet hielendal mit Geert Wilders iens mar et oprumen van de helte van de baentiesmannen, dat zie ‘k wel zitten.
*
Gisteraovend biwwe veur et eerst naor de kursus ‘Spannende verhaelen schrieven’ in Berkoop west. Aly Freije uut Grunningen gaf veur de sSr een gaastles an elf kursisten (iene was een betien ziek) mit ’n gemiddelde leeftied van rond de vuvenvuuftig. ‘k Vun ’t hielendal 3 x niks! Et eerste halfure gong trouwes al haost verleuren omreden een stok of drieje van kursisten mienden dat et eerst om acht ure beginnen zol en wi’j zatten om halfachte (dat was de ofspraoke) al te plak. De gaast-kursusleidster (ik daenk, een pottien en oold-schoelejuffer) hul wat een lange inleiding. Hiel omslachtig mossen we doe een plaetien uutzuken en antekenings maeken over wat aj’daor bi’j vuulden, reuken, e.z.v. en een eerste scéne schrieven van een spannend verhael bi’j dat plaetien. We mossen doe omstebeurten oons verhael veurlezen en Aly gaf dan kommentaor over de zwakke en starke punten. Gieniene van oons had trouwes muuite mit et zo onveurbereided schrieven van zoe’n stokkien. Dat vul mi’j toe mar et is vanzels niks, temeenste bi’j mi’j warkt dat zo niet. Ik zol daor eerst es een dag-of-wat mit ommelopen willen zodat et verhael al wat gestalte krigt in je heufd. As dat op disse meniere binnen et ketier gebeuren moet dan kan et haost niet aanders as wat een slop oppervlakkig verhaeltien wodden waor nog een hiele protte (99,9%) an te beteren is. Nao dat eerste rontien hewwe even piepschoft hullen. Nao ’t schoft mossen we weer een plaetien uutzuken en opni’j vlogge even een stokkien schrieven. Now gong et om et maeken van een dialoog. Dit wodde ok weer ‘in de kring’ bespreuken. ’t Was ongeveer krek tien ure dawwe klaor weren. ’t Was allemaole niet verkeerd misschien mar op disse meniere zit d’r niet al te vule diepgang in en ie weten vaeks aachterof zels wel wat aj’ verkeerd daon hebben. Mien verwaachtings veur de volgende keer (over veertien daegen) mit Akky en Tine bin dan ok aorig hoger as vanaovend.

Deensdag (15/3):

Wat een drokte, wat een drokte, wat een koolde drokte.

"Van het concert des levens krijgt niemand een programma" ziej' hier-en-daor nog wel es op een tegeltien of een plaankien bi'j volk in de huus an de mure hangen. "Baas in eigen buik" stamt ok al weer uut zestiger(?) jaoren. "Pest en Homo's houden geen leven in stand" he'k es op en bod lezen bi'j een anti-homo demonstraosie. "Karken preken vrede mar bin ok altied bi’j oorlogen betrokken". Dit soorte van zeggies mos ik vandemorgen even an daenken doe 'k in Johan zien dagboekien las dat hi'j wel es naor de karke gaot veur een koncert mar nooit veur een preek. En iedere keer as Johan et over karke of biebel het dan moe'n d'r zo neudig weer vrouwluden en homo's bi'j antoogd wodden. Krek as et d'r in et 'burgerleven' (buten de karken) zovule beter an toegaot! Daenk es an Agentinië, Darfur en al die aandere burgeroorlogen in Afrike of Azië of dichter bi’j huus de poletiek die over de roggen van … e.z.v., e.z.v. Oorlogsboeken bin vaeks … prachtig! De beste man kon wel een karke- resp. biebel-fobie hebben. Et is trouwes nog mar krek leden dat homoseksualiteit schrapt is uut de lieste van 'benuumde geestesziekten' van de WHO (Wereld Gezondhieds Orgenisaosie). Dat was op 17 meie 1990 om precies te wezen. Now, vuuftien jaor laeter op 17 Meie 2005, wodt misschien wel de eerste "Dag tegen homofobie" holen, las ik argens. Ik geleuf trouwes, nee, ik weet et wel zeker, da'k liever mit een fleurig stellegien nao de preek uut de karke stappe dan da'k iedere aovend in een koold en leeg huus mit allienig mar spiegels thuuskomme. En ik kroep liever aachter et breiden broekien as da'k mit een leasekatte op bedde moeten zol. Mar ja, smaeken verschillen en ieder zien meug, is 't niet zo? Ik heb ok al es een gedicht van Johan lezen waor hi'j de deure van de karke mar wat graeg toch ok nog een betien op een kiere eupenstaon leut want ja, ie weten mar nooit. Ik schreef doe da'k dat misschien wel typisch Stellingwarfs vun. Misschien vien ik et wel typisch Johans. Nee lao’we et dan mar liever holen op smurfen en keboolters…

Wat een drokte, wat een drokte, wat een koolde drokte.

Postmedern (FiloSofietje):

Oons moeke zee altied: Aj’ een (s)preekbeurt holen moeten en ie bin niet al te zeker van jezels dan bruuk ie mar mooi een protte ‘dure woorden’ en beginnen mar mit: "Zoas jim allemaole vanzels wel weten…" D’r zal gieniene wezen die et in zien plasse haelt om ok mar iene vraoge te stellen! De favoriete vraoge van een protte filesefeerders tegenover een ‘onbenul’ is vaeke: "Wat bedoel ie precies mit …?" Een protte praoteri’je van filesofen komt vaeks ok niet vule veerder as wat geneuzel over vage definities en de al eerder nuumde repositorische vraoge. De kreet ‘Postmedern’ is krek zoks. Meensken die heurzels ‘Postmedern’ vienen kommen meerstal niet veerder as zaeken te benumen die as et ‘beslist’ niet binnen. Wat et wel is komt nooit es dudelik naor veuren. Een veurbeeld dat wel es bruukt wodt: Doe de eerste auto op de straote verscheen wodde die beschreven as "een waegen zonder peerd". Wat et wel was (of nuumd wodde) wodde eerst vule laeter en ok nog slim kultuurgevulig benuumd. Zo zit et neffens mi’j ok mit dat ‘Postmedern’. Et klinkt krek as daj’ je tied al jaoren veuruut binnen mar dan bliekt et toch al ieuwen te bestaon. Mar ja, as die aander dat now es niet deur het, dan staot et wel hiel knap… Ik vien dat hiele ‘Postmederne’ gedoe mar een betien dom en onneudig ingewikkeld, laot staon ‘Postmedern’ schrieven. Et is dan vaeks ok een hieleprotte niet…! (Zie ok: Prediker, "’t Is allemaole locht.")

Maendag (14/3):

Hoevule menieren bin d’r wel niet om etzelde te zeggen/vraogen? Dat moet veur buterstaonders dan ok haost niet te doen wezen om zoe’n tael te leren. Ik zol d’r deur van ’t roken ofraeken.

… en dat al op de vroege maendagmorgen.

Vandaege zag ik et weer in de kraante (LC) staon: "… op het scherpst van de snede …" Dat moet toch beslist "… op het scherp van de snede … " wezen, mien ik te weten. Even veerder: "… ze was niet of nauwelijks bij justitie bekend…"? Wat is dat now toch. Ze is wel of ze is niet bi’j justitie bekend. Mar och as zoks je grootste flaters binnen…

Ik zag oonze reserve Wiespraoter, Roely ok nog op een fotogien in de kraante staon. Zaoterdag wast et "Schriuwersdei" in ‘De Circel’ op Et Vene. Ik had al van meer Stellingwarvers heurd dat ze daor henne wollen.

En dan moe’k mi’j ok nog even in de hangmatte mit et begrip "Postmedern schrieven". In een diskussie zee de man nog al gauw es dat hi’j "richting postmedern schrift". Mar ja, wat dat now krek is? Mar even een middag naor de bieb.

De Psalms biwwe now veur de zeuvende keer deurhenne vrot. Moet zo eerst mar es even goed wezen.